آموزگاران خانگي
بهترين محل آموزش مهارتهاي زندگي زناشويي به كودكان و نوجوانان، خانواده است. پدر و مادر نخستين سرمشق فرزند براي هر موضوع هستند.
چگونگي سخن گفتن، بيان احساسات و هيجانات، راه رفتن، غذاخوردن، نظم و انضباط يا بينظمي و ... همه توسط رفتار پدر و مادر شكل ميگيرد، هر چند زمينه زيستشناختي اين موضوعات به صورت ژنتيك در دستگاه عصبي كودك به وديعه گذاشته شده است.
خداوند در انسان به عنوان يك موجود اجتماعي، ظرفيتهاي رفتاري مناسب براي تعامل با ديگر انسانها را قرار داده است اما اين ظرفيتها بايد با آموزش مناسب به فعليت درآيد در غير اينصورت بياستفاده ميماند. خانواده مناسبترين جايگاه براي اينگونه آموزشهاست.
همه رفتارهاي انسان در زندگي زناشويي دخالت دارد. نميتوان مرزبندي بين رفتارهايي كه براي زندگي زناشويي مطلوب و ضروري است، با آنچه براي زندگي زناشويي اهميت ندارد به عمل آورد.
براي نمونه آداب گفتوگو، آداب غذاخوردن و بهداشت فردي به همان اندازه مهرباني و احترام نسبت به شريك زندگي براي تداوم زندگي زناشويي ضروري است.
بنابراين پدر و مادري كه زندگي مبتني بر اصول را به فرزندان خويش ميآموزند به آنان مهارتهاي مناسب براي زندگي زناشويي آينده را هم آموزش ميدهند. برخي از اين اصول چنان بديهي به نظر ميرسند كه گاهي در آموختن آنها به صورت نظري و عملي سهلانگاري ميشود.
براي نمونه، خوشرويي، ادب، احترام به حقوق ديگران، فداكاري و گذشت، ... در عين حال پدر و مادر بايد نسبت به يكديگر چنين رفتار كنند تا كودك به صورت غيراستشعاري و ناخودآگاه نيز اين امور را فرا بگيرد.
اگر پدر و مادر با بياحترامي و خشونت با يكديگر رفتار كنند اما به فرزند مهرباني و گفت و شنود را توصيه كنند، كودك آنچه را در عمل ميبيند ميآموزد و بهكار ميبندد و نه آنچه را ميشنود. به گفته سعدي:
بزرگي سراسر به گفتار نيست
دو صد گفته چون نيم كردار نيست
پدر و مادر بايد در درجه نخست محيطي امن را براي پرورش كودك فراهم كنند. غذا، پوشاك، محافظت از خطر، آموزش رسمي، و توجهات بهداشتي براي كودك ضروري است.
در عين حال آموختن دينداري، نظم و احترام به ديگران نيز از وظايف والدين است. در اينجا نيز بايد مراقب بود تناقض ايجاد نشود.
براي نمونه، پدر و مادري كه بينظم و بيتوجه به قول و قرار خود باشند نميتوانند توقع وفاي به عهد را از كودك خويش داشته باشند.
مقدم دانستن نيازهاي ديگران بر نياز خود، توجه به خداوند در همه امور، احترام به ديگران چه در لفظ و چه در عمل از موضوعاتي است كه آموختن آن در خانواده در دوران كودكي ميتواند متضمن زندگي زناشويي خوب در دوران جواني و ميانسالي و سالمندي باشد.
