کوچولو کمککردن را دوست دارد
پس از یکسال و چهار ماه از تولد، اتفاق میافتد
آرام کردن کوچولوی ایرادگیر که اکنون آماده کسب مهارتها و تجربیات تازهتری در شانزدهمین ماه زندگیاش است کار آسانی نیست.
تازهوارد دراین ماه بسیاری از مهارتهای حرکتی را آموخته و جستوخیزهای او در طول روز ممکن است اطرافیان را نگران و کلافه کند.
نوپای 16 ماهه در این ماه حداقل10 واژه را بهطور کامل و صحیح ادا میکند، اما هنوز برای برقراری ارتباط از مهارتهای غیرکلامی مانند زبان اشاره یا تغییر حالت صورت با شکلکهای مختلف استفاده میکند.
کوچولو در این سن بیشتر از آنکه بتواند مقاصد خود را از طریق مهارتهای گفتاری بیان کند قادر به درک محیط اطراف و پیرامون خویش است.
برای نمونه شاید برای والدین شگفتانگیز باشد زمانی که وقتی به تازه وارد گفته میشود برای گردش خود را آماده کند او به سوی کمد لباسها رفته و سعی میکند لباس و کفش دلخواهش را برای یک گردش دستهجمعی انتخاب کند.
صحبت کردن با تازهوارد و آموزش مفاهیم به او باید بر اساس تواناییها و استعدادهایش انجام بگیرد و این کار مستلزم صرف وقت و انرژی خواهد بود.
پدر و مادر باید عبارات و کلمات جدید را در قالب داستان یا نمایشهای جذاب برای کودک به درستی و آرام بیان کنند. خودداری از شکستن کلمات یا ادای واژههای غلط به زبان و لهجه كودكانه كه معمولاً به تقليد از كودك انجام گرفته و بيانگر تأييد كردن اوست باعث ميشود تا رشد مهارتهاي گفتاري و كلامي در نوپا به كندي انجام شود.
به عقيده روانشناسان، گوش دادن همراه با توجه زماني كه كوچولو سعي ميكند جملات يا عبارات خود را به بهترين وجه ادا كند يكي از راهكارهاي تقويت مهارتهاي كلامي نوپا خواهد بود.
ماجراجوييهاي تازه وارد
هر روز كه از زندگي تازه وارد ميگذرد اتفاقات جالب و هيجانانگيزي در انتظار كوچولو خواهد بود. ماجراجوي 16 ماهه سرشار از كنجكاوي و شور براي بررسي و كشف محيط پيرامون خود بوده و از تمام حواسش براي فرضيهسازي، آزمايش و نتيجهگيري استفاده ميكند تا بتوانند پاسخ مناسبي براي سؤالاتي كه در ذهن ميپروراند پيدا كند.
نوپا در اين ماه به راحتي با استفاده از حس لامسه اشياي مختلف را از يكديگر متمايز ساخته و از حس بويايي خود براي شناخت محيط پيرامونش بهره
مي جويد.
زماني كه پدر و مادر درباره اتفاقات پيرامون كوچولو صحبت مي كنند و از تجربيات او سخن
مي گويند مهارت درست انديشيدن و تفكر و استدلال در او تقويت شده و به رشد شناختي و فكري تازه وارد كمك ميكند.
براي نمونه وقتي صداي آواز پرندگان از پشت پنجره اتاق خواب كوچولو به گوش ميرسد و مادر مشتاقانه نگاه كنجكاو او را دنبال ميكند بهتر است با طرح سؤالات و پيشنهاداتي مانند «آيا صداي آواز پرندهها را ميشنوي يا آماده شو تا براي ديدن پرواز پرندهها به گردش برويم» افقهاي انديشه كودك گسترده شده و دنياي جديد و پر از هيجان در ذهن كنجكاو كنكاشگر كوچولو ترسيم و شوق آموختن در او تقويت ميشود.
خيزهاي كوچولو
انتظار بيهودهاي است اگر از كوچولوي 16 ماهه خواسته شود تا حتي براي مدت زمان كوتاهي آرام و بي حركت روي صندلي مخصوص كودك بنشيند.
ممكن است كوچولو از شما بخواهد تا براي او كتاب بخوانيد اما پس از گذشت چند دقيقه تصميمش عوض شود و با اشاره به قاب عكس از شما بخواهد تا درباره تصوير برايش توضيح دهيد.گوش سپردن به كتابخواني والدين يكي از سرگرميهاي مورد علاقه نوپا در 16 ماهگي است و از جمله روشهاي مؤثر در تقويت مهارتهاي گفتاري كودك به شمار ميرود. كوچولو علاقهمند است تا مادر و پدر هنگامي كه در حال كتاب خواندن هستند به تصويرهاي كتاب اشاره كرده و از تازه وارد بخواهند تا واژههايي را كه به تصوير مربوط است بيان كرده يا در صورت امكان جملهسازي كند.
صرف غذا با كوچولو
در 16 ماهگي اكثر كودكان مهارت استفاده از قاشق و چنگال را آموخته و با اعتمادبهنفس كامل از وسايل غذاخوري در وعدههاي غذايي مختلف استفاده ميكنند.در اين سن كودك به مصرف انواع مواد غذايي تمايل نشان داده و دوست دارد انواع مواد غذايي را امتحان كند. والدين بايد توجه داشته باشند از طبخ موادغذايي شور يا استفاده از ادويه و افزودنيها و رنگهاي خوراكي تا جايي كه ممكن است خودداري كرده و ذائقه كودك را به مصرف مواد غذايي سالم عادت دهند.
زنگ بازي
رشد فكري و فيزيكي تازه وارد در اين سن بسيار چشمگير خواهد بود. كوچولوي 16 ماهه در اين ماه توانايي و اشتياق شركت در بازيهاي گروهي مختلف را پيدا كرده و انجام فعاليتهايي مانند هل دادن و كشيدن اسباب بازي ها از سرگرميهاي مورد
علاقه اش خواهد بود. نقاشي كشيدن با خودكار، مداد و ديگر ابزارهاي نقاشي براي كوچولو كه هرچند به نظر ميرسد هنوز توانايي لازم را براي كشيدن تصاوير
معنا دار ندارد جالب و هيجانانگيز است.
اين بازي به تقويت مهارتهاي شناختي كودك كمك خواهد كرد و در صورت تكرار اين تمرين و تشويقهاي والدين 4 تا 6 ماه بعد نقاش كوچولو توانايي لازم را براي ترسيم تصاوير معنا دار پيدا خواهد كرد.
كمكهاي تازه وارد
كمك كردن به ديگران از جمله مهارتهایی است که تازهوارد مفهوم آن را درک کرده و انتظار دریافت پاداش و تشویق از سوی والدین دارد.
کوچولو بر این باور است که به عنوان یک انسان کوچک توانایی انجام کارهایی را که بزرگترها از عهده انجام آن بر میآیند را داشته و هر کاری را که بخواهد میتواند انجام دهد.تشویق والدین نقش مؤثری در تقویت حس مشارکت، همکاری و همدلی در نوپا دارد.
باغبانی
آشنایی با گلها و باغبانی از جمله فعالیتهای مورد علاقه تازهوارد است. در یک عصر بهاری یا تابستانی زیبا همراه با کوچولو به گردش رفته تا او با مهارت باغبانی و دنیای گیاهان آشنا شود.
کندن چالههای کوچک و كاشتن بذرها در خاك براي كوچولو بسيار هيجانانگيز خواهد بود و به تقويت رشد شناختي او كمك خواهد كرد.
رشد تازهوارد
رشد فيزيكي كوچولو در اين ماه قابلتوجه است. ميانگين وزن و قد تازهوارد در اين ماه به 78 سانتيمتر و وزن او 12 تا 13 كيلوگرم خواهد رسید.
مهارتهاي تطبيقي
مهارتهاي تطبيقي نوپا در 16 ماهگي، شكل كاملتري به خود گرفته و بازيهاي فكري يا نقاشي، تأثير بسزايي در رشد اين مهارتها خواهد داشت. بسياري از كودكان در اين سن قادر هستند، مكعبهاي چوبي يا اسباببازيهايي كه در خانهسازي مورد استفاده قرار ميگيرد را روي هم چيده و از آن اشكال معنادار بسازند.
روزنامه ایران