كودكان از ابتداي تولد تا سن پنج سالگي در معرض آسيبهاي جدي در خانه قرار دارند. هرساله تعد زيادي كودك به علت سوانح و اتفاقات به اورژانس منتقل مي شوند. بسياري از كودكان در منزل دچار جراحت مي شوند و گاهي اين جراحت به حدي شديد است كه بايستي به بيمارستان رسانده شوند. خطر بروز جراحت براي كودكان در دومين سال زندگي بيشتر از ساير مواقع است. افتادن و سقوط عامل نيمي از جراحات هستند؛ و آتش بيشترين تعداد مرگ و مير را موجب مي شود.

پس بهتر است قبل از اينكه اتفاق ناگواري بيفتد دست به كار شويد و پيش از به دنيا آمدن نوزاد تدبيري براي ايمن سازي منزل بينديشيد. با يك طراحي مناسب و كمي تجهيزات مي توانيد براي زماني كه كودكتان مي خواهد به راه بيفتد آماده شويد. بهترين حالت اين است كه مثلا قبل از شروع خزيدن اقدامات لازم را انجام دهيد و پيش از اينكه كودك كاملا به راه بيافتد تغييرات مناسب را در خانه صورت بدهيد.

علاوه بر مجموعه از وسايلي كه براي ايمن سازي محيط منزل براي كودكان در بازار موجود است، مهمترين ابزاري كه مي توانيد براي حفظ امنيت كودك خود به كار ببريد نظارت مي باشد. هر چقدر هم از وسايل حفاظتي مناسب استفاده كنيد باز هم بايد به دقت مراقب خطرات احتمالي باشيد.

اگر مطمئن نيستيد، هرگاه مي خواهيد براي باز كردن در منزل برويد يا به تلفن جواب بدهيد كودك خود را همراه ببريد.

ايمني عمومي

برخي پيش بيني هاي امنيتي مشخص را مي توان در مورد همه اتاقها انجام داد. برخي از آنها عبارتند از:

- پوششهاي حفاظتي مناسب براي پريزهايِ برقِ آزاد آماده كنيد. سوئيچها را نيز در حالت خاموش قرار دهيد.

- با استفاده از بالشتكهاي مناسب گوشه هاي تيز و محكم ميز ناهارخوري يا ساير ميز و صندلي ها را بپوشانيد.

- خطر احتمالي هر چيزي را كه داخل سطل آشغال يا بازيافت مي اندازيد، در نظر بگيريد. در صورتي كه باطري، گيره هاي كاغذ، كيسه هاي پلاستيكي يا چيزهاي خطرناك ديگر را در سطل مي اندازيد، آن را دور از دسترس كودك قرار داده و يا در قفسه اي قرار دهيد كه كودك نتواند در آن را باز كند.

- خودكارها، قيچي ها، نامه بازكُن، منگنه يا ماشين گيره زني، گيره هاي كاغذ و ديگر ابرازآلات تيز را در قفسه هاي قفل دار قرار دهيد.

- آتش يكي از بزرگترين خطراتي است كه كودكان را تهديد مي كند. غالبا كودكاني كه با كبريت يا فندك بازي مي كنند، خانه را به آتش مي كشند. اگر اجاق، بخاري، شومينه يا چيزي از اين قبيل در منزل داريد (كه معمولا در هر خانه يا حتما وسائلي براي پخت و پز و گرمايش وجود دارد) يك كپسول آتش نشاني را در نزديكي آن نگه داريد و آن را به طور مرتب چك و سرويس كنيد. چيزهايي را كه ممكن است نظر كودكتان را جلب كنند در بالاي بخاري قرار ندهيد. كبريتها و فندكها را دور از دسترس و ديد كودك نگه داريد. در صورتي كه از سيگار استفاده مي كنيد آن را به درستي خاموش كرده و ته مانده آن را نيز از بين ببريد. اگر در آپارتمان زندگي مي كنيد، راه خروج اضطراري را براي مواقع ضروري در نظر بگيريد  و جهت آمادگي براي زمان آتش سوزي استفاده از آن را تمرين كنيد.
مي توانيد از اخطار دهنده هاي آتش كه با مقررات آتش نشاني محل سكونت شما تطابق دارند استفاده كنيد و آنها را به طور مرتب چك كنيد. اگر اين امكان را داريد كه از آشكارسازهاي دود در همه اتاقهاي خواب و همچنين در نزديكي آشپزخانه استفاده كنيد بهتر است آنها را هر ماه امتحان كنيد تا از صحت عملكرد آنها مطمئن شويد و باطريها را هر سال عوض كنيد. در صورتي كه آشكارسازِ دود به طور مناسب كار كند خطر مرگ در اثر آتش سوزي تا 50% كاهش مي يابد.

- از استفاده از پرده خصوصا پرده هايي كه ريسمانهاي آويزان دارند خودداري كنيد. اين ريسمانها ممكن است منجر به بروز خفگي در كودك شوند. در صورتي كه پرده هاي شما ريسمان دارند آنها را گره زده و بالاتر از دسترس كودك قرار دهيد.

- بر روي شيشه هاي بزرگ مانند درهاي شيشه اي برچسبهاي رنگي بزنيد تا كودك بتواند همواره آنها را تشخيص دهد. پنجره هايي را كه به طور عمودي بالا و پايين رفته و باز و بسته مي شوند همواره از بالا باز كرده و قفل كنيد تا از باز كردن آنها از پايين توسط كودك جلوگيري كنيد. پنجره هايي را كه پايين قرار دارند به نحوي تعمير يا طراحي كنيد كه بيش از 15 تا 20 سانتيمتر باز نشوند. مبلها يا ساير چيزهايي را كه كودك مي تواند از آنها بالا برود دور از پنجره ها قرار دهيد.

- بهتر است پارچه يا پوشش هاي مخصوصي را زير فرشها و موكتها ليز و لغزنده منزل قرار دهيد كه امكان ليز خوردن را براي كودك يا براي خودتان وقتي كه كودك را در آغوش داريد، كاهش دهيد.

- اگر منزل شما داراي راه پله داخل ساختمان است، از درهاي ايمني استفاده كنيد. بر روي راه پله ها يك در كوچك در بالا و يك در ديگر نيز در پايين راه پله تعبيه كنيد. اين كار از بالا رفتن كودك از پله ها نيز جلوگيري خواهد كرد زيرا او نمي تواند اين مسير را برگردد. البته به ياد داشته باشيد كه ايمني كودك يك مبحث رو به رشد است. در كوچكي كه در يك سالگيِ كودك در بالاي پله ها قرار مي دهيد تا از پايين آمدن او از پله ها جلوگيري كند، در دو سالگي مي تواند به اسباب بازي كودك تبديل شود و كودك بالا رفتن از آن را امتحان كند!

- هرگز چيزي را كه ممكن است موجب ليز خوردن افراد شود روي پله ها قرار ندهيد. راه پله ها بايد به نحو مناسب تعمير و بازسازي شوند، (فرشهاي پاره يا پوسيده را تعمير كرده و يا جمع كنيد). اطمينان حاصل كنيد كه نرده ها كاملا محكم بوده و جاپايي براي كودك ندارند كه بتواند با كمك آنها بالا يا پايين برود. همواره بايد نور مناسب در مسير راه پله وجود داشته باشد. هر ساله صدها كودك به علت سقوط در اورژانسهاي پزشكي مورد درمان قرار مي گيرند. همين كه كودك شما چهار دست و پا راه رفتن را آغاز كرد بايد از درهاي كوچك و مناسب براي جلوگيري از ورود او به اطاقها يا مكانهاي نامناسب و خطرناك استفاده كنيد.

- سيمهاي لامپها يا ساير وسايل برقي را پشت مبلمانهاي سنگين مخفي كنيد يا با استفاده از وسايل مخصوص بپوشانيد. در صورتي كه كودك شما آباژور يا لوازم نور دهنده بزرگ را بكِشد، ممكن است سقوط كنند و خطراتي چون برق گرفتگي، آتش سوزي يا ضرب ديدگي را به همراه داشته باشد. پس حداقل آنها را پشت مبلها قرار دهيد.

- مراقب چيزهايي كه مي توانند انگشتهاي كودك شما را گير بيندازند (مانند لولاها، ميز اتو و صندلي هاي دسته دار) باشيد.

- لوازم كمكهايِ اوليه را در قفسه هاي در بسته و دور از دسترس كودك قرار دهيد و محل چيزهاي مختلف را به پرستارِ كودك يا افراد ديگر نشان داده و نحوۀ تماس با اورژانس در موقع ضروري را نيز برايشان توضيح دهيد. دقت كنيد كه مواد سمي و خطرناك را از دسترس كودك دور كرده باشيد تا از مسموميت او جلوگيري كنيد.

- احتمال سوختگي با آتش يا مايعاتِ داغ در كودكانِ كم سن بيشتر از سايرِ كودكان يا بزرگسالان است. بيشترين ميزانِ سوختگي با مايعاتِ داغ در اثر ريختن نوشيدني هايِ داغ بر روي پوست كودك رخ مي دهند. دقت كنيد كه حتي 15 دقيقه پس از تهيه نيز اين مواد به اندازه اي داغ هستند كه مي توانند پوست كودك را بسوزانند. هرگز به مادري كه در حال شير دادن كودك است نوشيدنيِ داغ تعارف نكنيد: حتي يك قطره كوچك از اين نوشيدني نيز مي تواند هم مادر و هم كودك را بسوزاند.

منبع:

www.samiraeslamieh.blogfa.com

چگونگی آغاز آموزش به کودکان مناطق دو زبانه در کشور ایران از دیربازترین مباحث در حوزه پژوهش های آموزشی است و کتاب های فراوانی نیز در این باره در ایران و جهان منتشر شده است.
خانم فریده عصاره، از پژوهشگران سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی است که در این باره پژوهش های چندی را انجام داده و مقالاتی را به نقل از این پژوهش ها و یا به صورت مستقل در مطبوعات ارائه داده است. یکی از پژوهش های وی تحقیقی است که به در خواست سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ، مسائل کودکان مناطق دو زبانه ایران در استان های ترک، کرد و عرب زبان را مورد بررسی قرار داده است. آن چه در پی می آید مقاله ای است که از این پژوهش استخراج شده است.
در محدوده جغرافیایی کشورمان اقوام گوناگون با آداب و رسوم و گویش های متفاوت در جوامع شهری و روستایی زندگی می کنند. کودکان شش ساله که هر کدام برخاسته از این بافت های فرهنگی هستند، همراه با ویژگی های شخصیتی منحصر به فرد خود وارد مدرسه می شوند. آنها در قبل از مدرسه، پدیده های جهان پیرامون خود را توسط گویش و زبان مادری خود شناخته و در یک بافت و ساخت زبانی در ذهن خود جای داده اند. آنها با آموخته ها و تجاربی به دنیای مدرسه وارد می شوند.
به طور کلی کودکان این مرز و بوم را هنگام ورود به مدرسه و در مواجهه با زبان آموزشی می توان به چند دسته تقسیم کرد:
* دسته اول کودکان فارسی زبانی هستند که در خردسالی موجودات جاندار و بی جان دور و اطراف خود را با همان نمادی که در مدرسه رایج است، شناخته اند و ارتباطی را که خانواده با وی برقرار کرده، با همان نمادهای زبانی رایج در مدرسه بوده است. اگر چه او با هر چهار مهارت زبان فارسی آشنا نیست و لازم است در دو وجه شنیداری و گفتاری که بدان مسلط است نیز آموزش هایی ببیند، و گنجینه واژگانی او برای برقراری ارتباط و شناخت دنیای پیرامون محدود است، ولی او به هسته اصلی زبان فارسی آشناست، پدیده های اطراف خود را با اصوات و کلمات فارسی می فهمد و منظور و احساس خود را به صورت گفتاری بیان می کند. چنین کودکی در مدرسه، روند طبیعی زبان آموزی را طی کرده و در حالی که مدرسه به تقویت دو وجه شنیداری و گفتاری می پردازد، خواندن و نوشتن را نیز به او یاد می دهد و بالاخره در صورت مناسب بودن برنامه درسی زبان آموزی و دیگر عناصر برنامه آموزشی در ابتدایی، وی به اهداف مورد انتظار دست می یابد. به نظر خانزاده (۱۳۷۱) در این حالت چون زبان سیر تکاملی را در چارچوب طبیعی خود می پیماید، در نتیجه امکان زایش جملات جدید و بسط زبانی که تبلور خلاقیت است در کودک بیشتر می شود. به عبارتی او به هنگام صحبت کردن و نوشتن، بهتر می تواند از جمله های اصلی، تبعی، جمله های تودرتو و نیز از قیدها و صفات به نحو بهتری استفاده کند. او می افزاید: کودک در هیچ زبانی مانند زبان مادری خود نمی تواند خلاقیت پیدا کند و نیروی تخیل خود را بال و پر دهد، زیرا ضرب المثل ها، اشعار و قصه های دوره کودکی که اساس بسط زبانی را تشکیل می دهند، برای همیشه در ذهن کودک باقی می مانند.
اگر چه در کودکان فارسی زبان، تفاوت های آشکاری دیده می شود که برخی از این تفاوت ها ناشی از پایگاه اجتماعی و فرهنگی آنهاست، ولی به اعتقاد برنشتاین، کودکانی که از طبقات اجتماعی پایین هستند، دارای گونه زبانی محدود و کودکان طبقه اجتماعی بالاتر دارای گونه زبانی گسترش یافته اند. منظور از گونه زبانی محدود، کاربرد واژه ها و جمله های محدود و نیز کاربرد ساخت گفتار ساده به هنگام ارتباط است. کودکان طبقه های اجتماعی پایین، دارای تنوع واژگانی کم بوده و جمله ها و واژه ها برای طرفین قابل پیش بینی است. برعکس گونه زبانی طبقات اجتماعی و فرهنگی بالا، دارای ساختار و انتخاب واژگانی متنوع تر، دقیق تر و همراه با مفاهیمی صریح و واضح است. زیرا ویژگی های اجتماعی در چنین خانواده هایی به کودکان چشم انداز و دید وسیع تری در انتخاب واژه ها و نوع ساختار جمله ها می بخشد و به احتمال زیاد آنها را در امر تفکر انعطاف پذیر می نماید (جهانگیری، ۱۳۷۸).
* دسته دوم مشتمل بر کودکانی است که در مناطقی از کشور زندگی می کنند که دارای لهجه خاصی هستند. شدت و ضعف این لهجه ها به یک اندازه نیست، ولی این دسته را می توان به دو طبقه تقسیم کرد: طبقه ای که در گفتار محلی آنها بیشتر تفاوت های آوایی و تلفظی با زبان فارسی دیده می شود و طبقه دیگر که علاوه بر تفاوت هایی بین آن گویش و زبان فارسی دیده نمی شود، مانند گویش لری، بوشهری، بندرعباسی و بسیاری از گویش های رایج در ایران.
این کودکان، اگر چه در شروع سال تحصیلی پایه اول، با زبان آموزشی سردرگم می شوند و منظور و مفاهیم مندرج در برنامه های درسی برای آنها دیر فهم است، ولی با تلاش معلم بعد از مدتی، این مشکل ها برطرف شده و خود را با برنامه های درسی سازگار می کنند.
* دسته سوم کودکانی را دربرمی گیرد که گویشی غیرفارسی دارند. این دسته را نیز می توان در دو طبقه جای داد: طبقه ای که گویش  آنها با زبان فارسی معیار تفاوت دارد و برخی اوقات این گویش برای فارسی  زبانان قابل فهم نیست. ولی چون این گویش ها از زبان های ایرانی منشاء گرفته و با زبان فارسی هم خانواده هستند، یعنی از خانواده زبان های هند و اروپایی هستند (مانند گویش گیلکی، بلوچی؛ کردی) بنابراین هم شباهت ساختاری بین این گویش ها با زبان فارسی وجود دارد و هم واژه های مشترک قابل توجهی به یکدیگر دارند.
گویشوران این طبقه، در هنگام ورود به مدرسه اگرچه در مواجه شدن با برنامه های درسی، سردرگمی و بدفهمی های بیشتری نسبت به دسته اول دارند و مفهوم و منظور اصلی برنامه ها و به طور کلی زبان آموزش را به راحتی متوجه نمی شوند، ولی در صورت طراحی مناسب فعالیتهای آموزشی و تلاش معلم، بالاخره بعد از مدتی می توانند خود را با برنامه  درسی سازگار کنند.
طبقه دیگر از دسته سوم را می توان به کودکانی اطلاق کرد که گویش غیرفارسی آنها از خانواده هند و اروپایی منشأ نگرفته، مانند زبان ترکی و ترکمنی که از خانواده زبان های ترکی و بیشترین سخنوران را داراست، به طوری که در کتاب سال اروپا (سال ۱۹۸۸) از کل جمعیت ایران، ۵۰ درصد را فارس زبانان و ۲۷ درصد را ترک زبانان ذکر کرده است و این در حالی است که به اعتقاد برخی این درصد، تنها مربوط به ساکنان ترک این مناطق است، نه کل کشور. جمعیت قابل توجهی از گویشوران ترک زبان در استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل جمع شده اند و تعداد قابل توجهی نیز در استان های دیگری از قبیل: زنجان و همدان ساکن هستند. روی هم رفته می توان گفت  گویشوران این زبان در اکثریت قریب به اتفاق استان های کشور یافت می شوند.
زبان عربی از خانواده  زبان های سامی نیز از این طبقه است. عرب زبان ها هم بیشتر در استان های خوزستان، هرمزگان، بوشهر و فارس مستقر هستند. این دو خانواده از نظر ساختمان زبانی با فارسی تفاوت بنیادی دارند. ساختار دو زبان ذکر شده با زبان فارسی از نظر آوایی، ساختواژی و نحوی تفاوت عمده ای با یکدیگر دارند، به طوری که در زبان ترکی تفاوت در نظام  آوایی هم از نظر تعداد همخوان ها و واکه های ساده و مرکب و هم در ویژگی هماهنگی واکه ای زبان ترکی است و از نظر ساختواژی، یکی از تفاوت های عمده نبود پیشوند در زبان ترکی و داشتن معادل پسوندی برای پیشوندهای فارسی است. از نظر نحوی نیز تفاوت ها در ترتیب آرایش ترکیبات اضافی و وصفی است، ولی الگوی جمله در ترکی و فارسی همانند یکدیگر و از قبیل (SOV) است.
در زبان عربی نیز تفاوت های ساختاری چشمگیر است. این تفاوت هم در سطح آوایی و هم ساختواژی و هم نحوی است. مثلاً در زبان عربی افعال، چه از نظر تعداد صیغه ها و چه از نظر ساده و مرکب بودن و چه از لحاظ وجه و زمان با زبان فارسی تفاوت چشمگیری دارد، به طوری که تعداد صیغه های عربی هشت تا بیشتر از فارسی است و از قانون مفرد، مثنی و جمع پیروی می کند، یا زمان هایی مانند مضارع استمراری، التزامی یا ماضی بعید در زبان عربی خوزستان کم کاربردند و افعال بیشتر بر مبنای حال، گذشته و آینده است. آرایش کلمه های عربی در جمله نیز همانند جمله های فارسی نیست. الگوی اصلی جمله در زبان عربی (در ساخت بی نشان آن) برخلاف فارسی «VSO» است. ترتیب قرار گرفتن ترکیبات اضافی و وصفی در عربی همانند فارسی است. آنچه از پژوهش برمی آید، بسیاری از مشکلات زبانی دانش آموزان در زمینه وجوه افتراق دو زبان عربی و ترکی با زبان فارسی است.
به طور کلی کودکان غیرفارس زبانی که دوره خردسالی را در تهران گذرانده و وارد مدرسه می شوند، می توان گفت آنها به نوعی دوزبانه هستند و گاه ممکن است دوزبانگی آنها از نوع دوزبانگی طبیعی و برابر باشد. این دسته از کودکان نه تنها در برخورد با زبان آموزشی مشکلی ندارند، بلکه ممکن است از غنای زبانی بیشتری نسبت به یک زبانه های فارس زبان برخوردار باشند.
گروه دوم مثلاً ترک های ساکن ترک زبان، که به نسبت  آشنایی آنها با زبان فارسی و دسترسی آنها به رادیو و تلویزیون و نیز عوامل دیگر غیرزبانی اثرگذار تفاوت هایی با یک دیگر دارند، ولی به دلیل این که تقریباً همه مردم در کوچه، خیابان حتی محل کار و یا در مدرسه با گویش ترکی صحبت می کنند، در نتیجه اگرچه کودکان با زبان فارسی آشنایی دارند و تا حدودی آن را می فهمند، ولی دوزبانگی آنها معمولاً از نوع نابرابر و نامتوازن است. در نتیجه وقتی به مدرسه وارد می  شوند، زبان آموزشی و یا زبان فارسی برای آنان به مثابه زبان دوم است. کودکان غیرفارس زبان ساکن روستاهای دورافتاده که نه تنها زبان محاوره مردم در آن جا غیرفارسی است (مثلاً ترکی است)، بلکه بسیاری از آنها هم ممکن است به رادیو و تلویزیون دسترسی نداشته باشند، بیشتر این کودکان در خانواده های کم سواد، بی سواد و ناآشنا به زبان فارسی زندگی کنند و طبق گزارش هایی که از تحقیق های ابعاد دوزبانگی در استان های مختلف کشور به عمل آمده (۱۳۷۰)، و نیز گزارش پژوهش عصاره (،۱۳۸۲ مؤسسه پژوهشی و برنامه ریزی آموزشی) بسیاری از این کودکان از طرف اولیا مساعدت درسی نمی شوند و یا کمک های درسی به آنان به زبان بومی است. این مسئله عاملی در مردودی و ترک تحصیل دانش آموزان خواهد بود.
روستاهای غیرفارس زبان مرزی کشور، معمولاً در بیشتر مواقع با مردم همزبان همسایه مراوده داشته و چنان چه از نعمت رادیو و تلویزیون برخوردار باشند، بیشتر، از برنامه های کشورهای همسایه که همزبان آنهاست، استفاده می کنند. مثلاً در روستاهای مرزی در غرب کشور بیشتر از برنامه های رادیو و تلویزیون کشور ترکیه و یا برنامه کردی کشور عراق استفاده می کنند و در جنوب کشور نیز از برنامه های کشورهای عراق و یا حوزه خلیج فارس استفاده می کنند.
هرچند که در همه دسته های نامبرده در امر آموزش و پرورش کودکان، دشواری هایی به چشم می خورد؛ شدت و ضعف این دشواری ها به تناسب تفاوت زبان آنها با زبان فارسی، سطح فرهنگی_ اجتماعی و اقتصادی آنها، نیز گذراندن و یا نگذراندن دوره پیش دبستانی کودکان فرق دارد. ولی باید گفت که عمق فاجعه، در بین دانش آموزان روستایی ناآشنا به زبان فارسی است، به ویژه آن دسته از دانش آموزانی که ساختمان زبان مادری آنها از نظر آوایی، واژگانی و نحوی با زبان فارسی متفاوت است، مخصوصاً  کودکانی که دسترسی به برنامه فارسی رادیو و تلویزیون ندارند.
چنین کودکی، آن چه را که تا دیروز آموخته، امروز باید جای خود را به کلمه ها و ساخت زبانی دیگر بدهد. آن چه را که از نقش کارکردهای فعلی و به طور کلی ساختار زبانی در ذهن او نقش بسته، باید دگرگون شود. زیرا ساختمان زبانی مندرج در ذهن کودک، با ساختار زبانی مدرسه تفاوت زیادی دارد.
در تحقیقی که توسط نگارنده در مورد دانش آموزان پایه اول مناطق دو زبانه صورت گرفته، در مشاهده از رفتارهای زبانی، چنین برمی آید که این دانش آموزان در مناطق ترک و عرب زبان به ویژه در ماههای اولیه سال تحصیلی، در درک شنیدار و گفتار زبان فارسی مشکل زیادی دارند، به طوری که آنها در برقراری ارتباط و شرکت در گفت وشنودها کم توانند و محتوای مرتبط با برنامه درسی و یا معمولی را به درستی متوجه نمی شوند. آنها در برابر دستور العمل ها و سؤال ها سر در گم می مانند و جمله های گفتاری آنها مملو از جمله های فاقد رعایت روابط همنشینی، فاقد هماهنگی دستوری از نظر زمان و وجه است. جمله های ساده و تلگرافی یعنی فاقد حروف اضافه و ربط که بیشتر قالب نوشتاری هم دارد و نیز جمله های خبری و امری در گفتار آنها مشاهده می شود و جمله های تعجبی و یا پرسشی در گفتار آنها بسیار اندک است.(عصاره ، ۱۳۸۲) زیرا دانش زبانی در ذهن این کودکان کم است و از نظر زبان فارسی در مراحل اولیه زبان آموزی هستند و هنوز زبان دوم(فارسی) در ذهن آنها درونی نشده است. به گفته لئونتیف (ترجمه فرهمندپور ۱۳۷۴) انسان بدون داشتن ماده زبانی یا واژگان دستوری و آوایی در ذهن نمی تواند هیچ گونه فعالیت گفتاری انجام دهد.
یمنی (۱۳۷۱) ورود چنین کودکی را به مدرسه، یک حادثه ناگوار برای او می داند که در پیشرفت تحصیلی و رشد اجتماعی، عاطفی و شناختی او پیامدی منفی دارد و به نظر وی، چون کودک در برابر زبانی قرار می گیرد که با آن ناآشناست و در محتوای فرهنگی وی یافت نمی شود، در نتیجه یک فاصله ارتباطی بین کودک و مدرسه برقرار می شود.
به اعتقاد بلانک و هامر، کودکی که زبان مادری را در یک فرآیند تدریجی و در ارتباط مستقیم با محیط اطراف خود فرا گرفته است، در ابتدا زبان برای او دارای کارکرد عاطفی و ارتباطی بوده و سپس از آن برای توسعه شناختی خود استفاده می کند. به نظر وی، وقتی که کودک با داشتن یک دانش ناقص از زبان دوم، وارد مدرسه می شود و او به جای استفاده از کارکردهای عاطفی و اجتماعی زبان، از کارکردهای شناختی آن استفاده می کند، در نتیجه در توسعه زبانی کودک خدشه  وارد می شود(یمنی۱۳۷۱،). معمولاً کودکانی که در مواجهه با خواندن مطالب نوشتاری ناآشنا و مجبورند درباره آن صحبت کنند، ناتوانی در توضیح مطالب درسی به زبان دوم سبب کم حرفی و خودسانسوری  در آنها می شود. «لابو» در تحقیق خود نشان داد که زمانی که کودک در موقعیتی ناآشنا قرار می گیرد، ترجیح می دهد به حداقل سخن بگوید. (همان منبع)
خانزاده (۱۳۷۱) نیز کودکانی را که در قبل از دبستان، زبان مادری خود را به صورت شفاهی با زبان غیرفارسی فراگرفته و در ورود به مدرسه، خواندن و نوشتن را به زبان دوم باید یاد بگیرند، می گوید: چون این زبان با تجارب قبلی او مرتبط نیست و از طرفی زبان دوم را فقط در کارکرد شناختی آن استفاده می کنند، در نتیجه بسط زبانی که تبلور خلافیت است، رشد نمی یابد.
آلن بودو(۱۹۶۴) می گوید: در یاددهی زبان دوم، تولید جملات جدید به دنبال ساخت هایی است که یادگیرنده قبلاً  فراگرفته است.
پژوهش هایی که تاکنون صورت گرفته، همگی بر وجود مشکلات زبانی و غیرزبانی و دیگر مسائلی که در پیشرفت تحصیلی کودکان تأثیرات نامطلوب دارد، اشاره شده است. برای رفع مشکل این کودکان در مناطق دوزبانه،  به ویژه در بدو ورود به مدرسه به یک برنامه دقیق و سنجیده نیاز است. بر کسی پوشیده نیست که مواد اولیه برنامه ریزی، وجود دانش  و اطلاعات است تا برای هرکدام از عناصر برنامه طراحی مناسب و سنجیده ای کرد. اطلاعاتی که از پشتوانه علمی برخوردار بوده ، از راه و روش های موثق و مطمئنی به دست آمده باشد، یعنی دانشی که از یک مطالعه منظم و نظام دار منشأ گرفته، با اتکا به چنین یافته هایی است که به تصمیم گیری خردمندانه منجر می شود.
آن چه باز پژوهش های دیگر را می طلبد و برنامه ریزان را نیازمند دانش و اطلاعات بیشتری می کند تا به واسطه آن گام های مؤثرتری برای رفع مسائل کودکان مناطق دوزبانه این مرز و بوم بردارند، این است که فاصله و شکاف زبانی این کودکان با کودکان هم گروه سنی فارس زبان مشخص نیست. زیرا با چنین اطلاعاتی است که ضمن تعیین جایگاه زبانی هر دو، نیازهای زبانی و خط سیر رسیدن کودکان مناطق دوزبانه به فارس زبانه معلوم می شود و چارچوب برنامه برای چگونگی رساندن آنها به حد کودکان هم گروه سنی فارس زبان روشن می شود.

تعداد والدين تك فرزند روز به روز در حال افزايش است؛ اما نبايد از ياد برد كه داشتن يك فرزند، بهتر يا بدتر از داشتن چند فرزند نيست و تك فرزندي نيز چون چند فرزندي مزايا و معايبي دارد.خانواده هاي تك فرزندي بر مسائلي خاص تأكيد دارند كه ممكن است در خانواده هاي چند فرزندي وجود نداشته باشد. تک فرزندها نمي توانند نااميدي ها و فشارهاي روحي را تحمل كنند. چنانچه توهيني به آنها شود، بي آن كه قصد و غرضي در كار باشد اين توهين را رفتاري عمدي و به پشتوانه نيتي خاص تفسير مي كنند. چنانچه از مسئله اي رنجيده خاطر شوند اين حالت را تا مدت هاي مديد در درون خود زنده نگاه مي دارند. آنها فقط به برقراري روابطي علاقه مندند كه دربرگيرنده منافع آنان باشد و احساساتشان را نيز جريحه دار نكند. آنها ممكن است ناراحتي هاي خود را براي ديگران بيان نكنند و فردي درون گرا شوند.

پرورش كودك از ۲ عامل تأثير مي گيرند، عواملي كه حضور دارند و عواملي كه غايب هستند. كودك تك فرزند در خانواده اي رشد مي كند كه افراد بالغ در آن حضور دارند و كودك ديگري نيست كه بتواند با او ارتباط برقرار كند. هر دوي اين عوامل، نقشي مهم در پرورش كودكان تك فرزند دارند. كودك تك فرزند به طور كامل مورد توجه و علاقه والدين است. اين عامل سبب مي شود كودك احساس كند شخصي مهم است. مزاياي بزرگ شدن در خانواده هاي تك فرزند چنان است كه كودك مي گويد من دوست دارم تنها فرزند خانواده باشم، هيچ رقيبي نداشته باشم و كسي حسادت مرا تحريك نكند. نياز نباشد با كسي دعوا كنم تا بتوانم وسيله اي را كه دوست دارم، تصاحب كنم.

" كودكاني كه در خانواده تك فرزند زندگي مي كنند احساس امنيت و اعتماد به نفس زيادي دارند. "

عامل ديگري كه در زندگي كودك مؤثر است، حضور در خانواده اي است كه فقط شامل افراد بالغ است. اين كودكان پيش از زمان معمول سخن گفتن را آغاز مي كنند و روحيه اجتماعي نيرومندتري دارند. آنان از والدين خود تقليد و همچون بزرگسالان رفتار مي كنند، به گونه اي كه تحسين و تعجب ديگران را برمي انگيزند. كودكان خانواده هاي تك فرزند معمولاً بلوغ زودرس دارند. بلوغ اجتماعي اين كودكان نيز ممكن است به حال آنان مفيد باشد. آنها زودتر از ديگر كودكان با مسائلي مواجه مي شوند كه برخورد با آنها در سنين بالاتر ناگزير است. مسائل و ديدگاه هاي خود را به راحتي بيان مي كنند و قادرند به والدين خود كمك كنند. آنها زودتر از ديگر كودكان به فعاليت اقتصادي مشغول مي شوند و از كار كردن خجالت نمي كشند. اين كودكان با آمادگي و تجربه زياد به سن بلوغ پا مي گذارند.

معايب يكــــــي بودن

يكي از معايب تك فرزند بودن، تأثير آن بر مراحل رشد كودك است. اين كودكان كسي را ندارند تا با او رقابت يا بازي و دعوا كنند. آنها دوست و همدمي در منزل ندارند، بنابراين برخي از احساسات را تجربه نمي كنند و فرصتي براي كنترل و مديريت آنها نخواهند داشت.

بلوغ روحي و رواني، پديده اي كاملاً ارثي نيست بلكه اكتسابي است.

 اين بلوغ مواردي همچون شناخت خود، ميزان واقع بيني و انتخاب مؤثر را شامل مي شود و به راحتي به دست نمي آيد، بلكه به تجربه هايي سخت و طاقت فرسا نياز دارد. كودكي كه تك فرزند خانواده است كمتر با مشكلات مواجه مي شود و در معرض تجربه كردن شكست، ناكامي، رانده شدن و... قرار نمي گيرد و شرايطي را كه لازمه بلوغ روحي، رواني است، تجربه نمي كند. اگر والدين، مراقبتي افراطي از تك فرزند خود به عمل آورند و او را به فردي ضعيف و كم تحمل تبديل كنند، فرزندشان از ديگران نيز انتظار خواهد داشت با او چنين رفتاري داشته باشند كه اين موضوع ناتواني او را شدت خواهد بخشيد. اگر والدين اجازه ندهند فرزندشان با احساسات سخت و ناراحت كننده رو به رو شوند يا امكان آشكار كردن اين نوع احساسات را براي او فراهم نكنند، تحمل وي را برابر اين نوع احساسات ضعيف خواهند كرد.

تمايل والدين به حمايت از تنها فرزندشان، مانع از آن مي شود كه فرزندشان عواقب اشتباهات خود را بيازمايد و مسئوليت عمل خود را بپذيرد. آنها هيچ گاه در مقام انتقاد از فرزندشان بر نمي آيند، با او مخالفت نمي كنند و همواره تسليم خواسته هاي او مي شوند تا از اين طريق مانع ناراحت شدن او شوند. اين والدين مي گويند: فرزندمان هم مثل ما دوست ندارد ناراحت شود؛ بنابراين با هم معامله مي كنيم تا هيچ يك از ما آزار نبيند.

حمايت بيش از حد اين والدين، فرزند را با روحيه حساس و ضعيف تربيت مي كند.

هرچه حمايت آنها از تنها فرزندشان بيشتر شود، قدرت و تحمل وي در رويارويي با مشكلات كاهش مي يابد و از اين رو بسيار شكننده و آسيب پذير مي شوند. در چنين روابط حساس و پر اضطرابي است كه تك فرزند از آزمودن احساساتي كه در روابط بين خواهر و برادر شكل مي گيرد، محروم مي ماند: مسابقه براي چيرگي يافتن بر ديگران، رقابت با خواهر يا برادر در جلب رضايت والدين، مسخره كردن ديگران براي تحقير آنها، توهين به ديگران براي اثبات برتري خود، درگيري براي كسب حق تقدم و بهره مندي بيشتر از مزايا، درددل كردن با خواهر يا برادر، مشاجره درباره اختلاف و تبعيضي كه بين او و خواهر يا برادرش وجود دارد، درگيري با خواهر يا برادر براي تسكين فشارهاي روحي، دفاع از منافع شخصي در ارتباط با ديگران. در خانواده هاي تك فرزند، والدين و فرزندان هر دو احساس مي كنند نياز شديدي به يكديگر دارند. پس ناگزير به مراعات يكديگر هستند، ولي خانواده هاي چند فرزندي چنين نيستند، دعواهاي مكرر، جريحه دار شدن احساسات و عصبانيت در خانواده هاي چند فرزندي رايج است و كودكان معمولاً براي كنترل اين احساسات راهي مناسب مي يابند و بار ديگر با هم بازي مي كنند.

ويژگـــــــــي هاي تك فــــــــــرزندان

تک فرزندها نمي توانند نااميدي ها و فشارهاي روحي را تحمل كنند. چنانچه توهيني به آنها شود، بي آن كه قصد و غرضي در كار باشد اين توهين را رفتاري عمدي و به پشتوانه نيتي خاص تفسير مي كنند. چنانچه از مسئله اي رنجيده خاطر شوند اين حالت را تا مدت هاي مديد در درون خود زنده نگاه مي دارند. آنها فقط به برقراري روابطي علاقه مندند كه دربرگيرنده منافع آنان باشد و احساساتشان را نيز جريحه دار نكند. آنها ممكن است ناراحتي هاي خود را براي ديگران بيان نكنند و فردي درون گرا شوند. ممكن است تبحر لازم را نداشته باشند تا بتوانند دعواهاي خود را با ديگران به گونه اي مديريت كنند كه در نهايت هر دو طرف راضي شوند.

اين نوع احساسات ناپخته معمولاً با تجربه هايي كه فرد در زندگي خود كسب مي كند، درمان مي شود؛ فردي كه تنها فرزند خانواده اش بود مي گويد: سال ها طول كشيد تا دريافتم رفتار والدينم با من مناسب نبوده است. آنها به شدت از من حمايت كردند. تمام خواسته هايم را تأمين مي كردند. به همين دليل نتوانستم ميزان تحملم را در دست نيافتن به خواسته هايم تقويت كنم. اكنون دريافته ام كه ناراحت و نااميد شدن بخشي از مشكلات دوران رشد كودك است و كودك نياز دارد چنين احساساتي را تجربه كند. اگرچه كودكان تك فرزند اجتماعي تر از ديگر كودكان به نظر مي رسند و اعتماد به نفس بيشتري در برقراري ارتباط با بزرگسالان دارند، اما به دليل احساسات ناپخته خود ممكن است از همبازي هاي خود خجالت بكشند و ترجيح دهند با كودكان بزرگتر از خود دوست شوند.

جلوگيــــري از انــــزواي تك فــــرزندان

والدين بايد به فرزند خود كمك كنند تا او بتواند با كودكان هم سن و سالش بازي كند. مدرسه يكي از مكان هايي است كه چنين فرصتي را در اختيار كودكان قرار مي دهد، ولي كافي نيست و بايد فرصت هاي ديگري را نيز مهيا كرد تا كودك بتواند با دوستان همسن و سالش ارتباط برقرار و به بلوغ و عاقلانه شدن احساسات خود كمك كند. مهدكودك و آمادگي، مكاني است كه در آن كودك مي تواند احساسات نابهنجار را در بازي با كودكان هم سن و سال خود تجربه كند. دعوت دوستان به منزل و رفتن به منزل دوستان يا داشتن همبازي هايي در همسايگي، از ديگر فرصت هاي مناسب است. كودكان در سنين مهدكودك دوست دارند بيشتر اوقات را با والدين خود سپري كنند، به همين دليل گاه مهدكودك براي آنان ناراحت كننده است؛ اما آنها نياز دارند در اصطكاك و صميميت با كودكان هم سن و سال خود تجربه كسب و احساسات خود را عاقلانه كنند.

هنگامي كه كودكان مشغول بازي با دوستان هم سن خود هستند، ممكن است به رفتارهايي چون مشاركت و مصالحه نكردن، ناتواني در صحبت يا بحث كردن با ديگران براي دفاع از حقوق خود و... تمايل داشته باشند، پس والدين بايد در اين باره با تك فرزند خود صحبت كنند. يكي از مسئوليت هاي والدين اين است كه دنياي پيرامون را براي فرزند خود شرح دهند. «داشتن روابط مطلوب با ديگران كار مشكلي است. اگر هر يك از شما كمي كوتاه بياييد مي توانيد با هم بازي كنيد. بهتر است علايق و حساسيت هاي خودت را براي ديگران روشن كني. در غير اين صورت آنها متوجه نمي شوند كه تو از چه چيزهايي ناراحت مي شوي.»

والدين در محيط خانواده مي توانند فرزند خود را تشويق كنند تا احساسات خود را به آنها بگويند. والدين بايد خود نمونه اين رفتار باشند. آنها همچنين بايد به فرزند خود بياموزند كه از درگيري نگريزد و با صراحت و اطمينان با مشكلات و اختلافات روبه رو شود. اگر والدين، مراقبتي افراطي از تك فرزند خود به عمل آورند و او را به فردي ضعيف و كم تحمل تبديل كنند، فرزندشان از ديگران نيز انتظار خواهد داشت با او چنين رفتاري داشته باشند كه اين موضوع ناتواني او را شدت خواهد بخشيد. اگر والدين اجازه ندهند فرزندشان با احساسات سخت و ناراحت كننده رو به رو شوند يا امكان آشكار كردن اين نوع احساسات را براي او فراهم نكنند، تحمل وي را برابر اين نوع احساسات ضعيف خواهند كرد. تربيت فرزند يك روند آماده سازي و حمايت كردن نوعي اقدام پيشگيري كننده است.

" حمايت افراطي از كودكان اجازه نمي دهد كه آنان خود را براي رشد و بلوغ احساسات تقويت كنند. "

منبع :www.samiraeslamieh.blogfa.com

خلاقيت قابليتي است كه در همگان وجود دارد اما نيازمند پرورش و تقويت مي‌باشد تا به سر حدشكوفايي برسد. فرد خلاق كسي است كه از ذهني جستجوگر و آفريننده برخوردار باشد. خلاقيت عبارت است از « توانايي ديدن چيزها به شيوه هاي جدي، شكستن مرزها و فراتر رفتن از چارچوب ها، فكر كردن به شيوه اي متفاوت، ابداع چيزهای جديد، استفاده از چيز هاي نا مربوط و تبديل آن به شكل هاي جديد.» می توان نتیجه گرفت که خلاقیت برآیند فرآیندهای ذهنی و شخصیتی فرد بوده و به تولیدات و آثاری منجر می شود که نو و بدیع بوده، خاصیتی متکامل داشته و با واقعیتها، منطبق بوده و در غایت به سود جامعه بشری هستند.

خانواده يكي از عوامل بسیار مهم در رشد و پرورش خلاقيت کودکان محسوب مي گردد که نقش مهمي در شكوفايي خلاقيت هاي  كودكان  دارد. از آنجا كه كودك حساسترين مراحل رشد خلاقيت را در محيط خانه سپري مي‌كند، محيط مناسب خانوادگي، شيوه و نگرش‌هاي صحيح فرزندپروري در رشد و شكوفايي خلاقيت سهم مهمي ايفا مي‌كند. « كليگان » ( 1971 ) معتقد است براي ظهور خلاقيت راههاي زيادي در شيوه‌هاي فرزندپروري وجود دارد كه مي‌تواند باعث ظهور يا محو خلاقيت شود. نحوه تربيت و استفاده از شيوه‌هاي دموكراتيك يا مستبدانه، اعمال نحوه انضباط و شيوه ابراز محبت هر كدام به نوعي در پرورش يا سركوب خلاقيت کودکان مؤثر است. اساساً پرورش عنصر انگیزشی خلاقیت باید در بستر خانواده صورت گیرد، زیرا مستعدترین محیط برای شکل دهی آن محیط کلامی و نظام تربیتی و رفتاری خانواده است. کودک و نوجوان اوقات زیادی را در خانواده سپری می­کنند، بنابراین این طبیعی است که بیشترین تاثیر را نیز از آن بپذیرند. بیان این نکته از آن روست که بگوییم هر چند می توان در محیطی غیر از خانواده (آموزشگاه یا جایی دیگر) به تقویت عناصر انگیزشی خلاقیت مبادرت ورزید، اما تاثیر این عوامل به اندازه و اهمیت عامل نخستین نیست. پس بهتر است که هدایت­ها و روش­های اتخاذ شده محیط دوم یعنی «محیط یادگیری» به محیط نخستین یعنی خانواده نیز انتقال یابد و در آنجا هم مورد تمرین و تقویت قرار گیرد؛ این انتقال زمینه­های تثبیت و تحکیم انگیزش خلاقه را بیش از پیش فراهم آورد.

در واقع والدين از طريق درگير شدن در فعاليتهاي خلاق كودك در رشد خلاقيت او سهيم هستند. خانواده ها باید فرصتهاي لازم را براي سؤال كردن، كنجكاوي و كشف محيط به كودكان بدهند و هرگز آنان را تنبيه و تهديد نكنند. زمينه رشد خلاقيت در خانه زماني فراهم مي شود كه به كودكانتان آزادي زيادي بدهيد و به آنها به عنوان يك فرد احترام بگذاريد، از نظر عاطفي در حد اعتدال به آنها نزديك شويد و بر روي ارزشهاي اخلاقي و نه قوانين خاص تأكيد نماييد. محیط خانه را به صورتي درآوريد كه در آن فعاليت، بازي و خنده به مقدار زيادی وجود داشته باشد. شما و كودكانتان سعي نمائيد كارها را به روش هاي جديد و جالب انجام دهيد. با تشويق و تأييد رفتار كودك و فراهم آوردن زمينه هاي مساعد و تدارك بازيهاي دلخواه او، قدرت تخيل و خلاقيت كودك را تقويت كنيد. خيالپردازيهاي كودكان را سرزنش نكنید زيرا خلاقيت او را محدود مي سازید. 

تحقيقات نشان مي دهد كه والدين  كودكان خلاق در رفتار خود هماهنگي  بيشتري نشان مي دهند، كودكان خود را آنگونه  كه هستند قبول دارند و آنها را  به كنجكاوي درباره اشياء  و امور تشويق مي  كنند و كودكان خود  را در انتخاب  موضوعات مورد علاقه  آزاد مي گذارند و كارها و برنامه هاي آنان را تحت  نظر دارند و پي گيري مي  كنند. شايسته  است والدين  تا آنجا  كه امكان دارد كودكان  خود را مستقل بار آورده و در ايجاد اعتماد به نفس، آنان  را ياري كنند  و دستاوردهاي آنان را با آغوش باز پذيرا  شوند و هنگام شكست، به جاي سرزنش، راهنما و راهگشاي مشكلات  كودكان خود باشند، تا كودكان بتوانند ضمن  احساس ارزشمندي در انجام كارها، راه حل ها و عقايد غير معمول و دور از ذهن  را نيز بيازمايند، چراكه چنين  كارهايي پايه و مايه اصلي خلاقيت است.

اغلب  اوقات اگر كمي  وقت و حوصله  كنيم  متوجه وجود خلاقيت در بچه ها مي شويم. بهترين زمان براي اطلاع از خلاقيت كودكان ، تماشاي آنها به هنگام بازي  است. خلاقیت عامل مهم بازی است. كودك را در حالي كه آزادانه و فارغ البال  با مواد و اسباب بازيهايش  سرگرم بازي است تماشا كنيد. كودكان خلاق اغلب براي هر يك  از وسايل بازي خود  موارد استفاده متفاوتي پيدا مي كنند و قبل از اينكه  از وسيله اي  به سراغ وسيله ديگر بروند از آن به انواع مختلف استفاده مي نمايند. كودك خلاق اغلب از منابع خود به انواع و اشكال  مختلف و گاه حيرت انگيز  استفاده مي كند.ممكن است  يك جعبه خالي براي كودك خلاق  ارزشي به مراتب بيش  از بهترين و پيچيده ترين اسباب بازيها داشته باشد. کودکان خلاق می توانند با توجه به موقعیت و مکان خاص بازی را تغییر دهند، بازیهای جدید ابداع کنند، مقررات خاصی وضع کنند، رهبری بازی را در دست گرفته و با سازمان بندی منسجم په به صورت فردی و چه به صورت گروهی بازی کنند. بازی این گونه افراد از تنوع و گوناگونی آکنده بوده و می توانند با توجه به علایق خود و بازی کنان هدفهای بازی را اعمال کنند. در مقابل کودکانی که از خلاقیت بی بهره بوده و یا خلاقیت کمی دارند در بازی ها نقش پیرو را به عهده گرفته، خود را ملزم به رعایت کامل مقررات بازی می دانند، تخطی از قوانین را جایز نشمرده و بازی را بیشتر به عنوان وظیفه و کار تلقی می کنند تا وسیله ای برای رشد، بنابراین سهم آنها از لذت بازی کمتر از کودکان خلاق است.

• كودك را هنگام غذاخوردن تنها نگذاريد. هميشه يك نفر بايد (حتي تا 3 سالگي) بر غذاخوردن كودك نظارت داشته باشد.
• او را بنشانيد و غذا بدهيد. مراقب جويدن غذا و بلعيدن او باشيد.
• همزمان با افزايش دندان هاي كودك، غلظت و سفتي غذا را بيشتر كنيد و غذاهايي بدهيد كه قابل جويدن باشد.
• مواد غذايي كه احتمال دارد باعث خفگي كودك شود مانند سوسيس، شكلات، آب نبات، تخمه و آجيل، انگور و تكه هاي درشت گوشت را در دسترسش قرار ندهيد.
• هنگام دندان درآوردن اگر براي بي حسي لثه از دارو استفاده مي كنيد، سعي كنيد نزديك زمان غذا خوردن نباشد چون باعث بي حسي ماهيچه هاي گلو مي شود و بلعيدن غذا را مشكل مي كند.
• اگر كودك در اتومبيل يا در كالسكه در حال حركت است به او غذا ندهيد.

1. هرگز کودک را تحقير نکنيم. کودکي که احساس حقارت کند هرگز دست به خلاقيّت نمي‌زند. 

2. محيطي مناسب براي انجام كارهاي خلاق آنها فراهم نماييد.

3. امكانات و وسايلي در اختيار آنها قرار دهيد تا به كمك آنها خلاقيت هاي خود را ابراز نمايند. به عنوان مثال وسايل موسيقي، نقاشي و طراحي و ...

4. كارهاي خلاق كودكان را تشويق كنيد و آنها را در معرض نمايش قرار داده و از ارزيابي بيش از حد آنان خودداري كنيد.

5. به عنوان بزرگسال، خود به انجام كارهاي خلاق بپردازید و اجازه دهيد كودكان شما شاهد كارهاي خلاق تان باشند.

6. به شيوه هاي آموزشي در خانواده خود توجه داشته باشيد.

7. براي كارهاي خلاق ديگران ارزش قائل شويد.

8. از تأكيد بر تصورات قالبي در خصوص جنسيت كودكان شديداً خودداري نماييد. ( به عنوان مثال دختر ماشين بازي نمي كند، پسر عروسك بازي نمي كند يا پسر گريه نمي كند.)

9. امكان شركت در فعاليت ها و كلاسهاي ويژه را براي آنان فراهم نماييد.

10. اگر مشكلات يا گرفتاريهاي در خانواده وجود دارد از آن مشكلات به شيوه مثبتي استفاده كنيد و با تشويق به كودك خود اجازه ابراز احساسات و اظهار نظر بدهيد.

11. توجه داشته باشييد كه استعداد فقط سهم كوچكي از خلاقيت است و تمرين و نظم بخشيدن به آن از اهميت بيشتري بر خوردار است.

12. اجازه بدهيد كودك خودش باشد حتي اگر رفتارهاي عجيب از او سر بزند و سعي كنيد در حضور جمع كودك خود را خلاق معرفي نكنيد؛ در غير اين صورت اطرافيان انتظارات بيش از حدي از كودك شما خواهند داشت.

13. با كودك خود شوخ طبع و مهربان باشيد.

1- تاكيد بيش از حد والدين بر هوش و حافظه كودک

2- ايجاد رقابت ميان كودكان

3- تاكيد افراطي بر جنسيت كودک 

4- قرار دادن قوانين خشك و دست و پا گير در منزل

5- عدم آشنايي والدين با مفهوم واقعي خلاقيت

6- انتقاد مكرر از رفتارهاي كودک

7- بيهوده شمردن تخيلات كودک

8- عدم شناسايي علائق دروني كودک

9- عدم وجود حس شوخ طبعي در محيط منزل

10- تحميل نقش بزرگسال به كودک

1. كودكان خلاق اغلب با آب  و تاب حرف مي زنند. ذكر جزييات يك ماجرا  و به تفضيل سخن گفتن  مي تواند نشانه قدرت  خيال و تصور زياد باشد.

2. دقت و توجه شدید در گوش  دادن، مشاهده كردن يا انجام دادن  كاري دارند.

3. شور و نشاط و مشغوليتهاي  شديد جسماني دارند. 

4. در صحبتهای خود از قیاس استفاده می کنند.

5. عادت به وارسی منابع مختلف دارند.

6. با دقت به اشیا و پیرامون خود می نگرند.

7. اشتیاق به صحبت کردن درباره كشفيات با ديگران دارند.

8. توانایی ابداع بازیهای جدید و تغییر در بازیها دارند.

9. کنجکاوی زیادی برای سردرآوردن از امور دارند.

10. در گفتار خود جسارت زیادی دارند.

11. سئوالات عجیبی طرح می نمایند.

بررسي‌ها‌ حاكي‌ از آن‌ است‌ كه‌ حدود 40درصد كودكان‌ ايراني‌ 15 تا 23 ماهه‌ كم‌خوني‌ دارند و شيوع‌ كم‌خوني‌ در برخي‌ مناطق‌ روستايي‌ به‌ 60درصد هم‌ مي‌رسد.

با اين اوصاف، چطور هنوز هم اين توصيه تكراري اما مهم متخصصان طب اطفال را پشت گوش مي‌اندازيد؟ بعد از 6 ماهگي، همه بچه‌ها نياز به روزي 15 قطره آهن دارند.

آنچه‌ مسلم‌ است، اين‌ است‌ كه‌ مهم‌ترين‌ عامل‌ فقر آهن، تغذيه‌ است. دكتر ياريگرروش، متخصص‌ كودكان، در اين‌ رابطه‌ مي‌گويد: در رژيم‌ غذايي‌ كودكان‌ بايد گوشت‌ و تخم‌مرغ‌ كافي‌ وجود داشته‌ باشد.

كودكان‌ پس‌ از شش‌ ماهگي‌ بايد خوردن‌ گوشت‌ و تخم‌مرغ‌ را به‌ تدريج‌ آغاز كنند، به‌طوري‌ كه‌ در يك‌ سالگي‌ هفته‌اي‌ 3 الي‌ 4 تخم‌مرغ‌ و روزي‌ يك‌ وعده‌ گوشت‌ در رژيم‌ غذايي‌ آنها باشد.

توصيه‌هاي‌ دكتر ايزديار، فوق‌ تخصص‌ بيماري‌هاي‌ خوني‌ كودكان از اين‌ هم‌ دقيق‌تر است: «خانواده‌ها بايد دقت‌ كنند تا خود گوشت‌ را به‌ بچه‌ها بدهند و نه‌ آب‌ و عصاره‌ گوشت‌ را. چون‌ آهن‌ در الياف‌ گوشت‌ وجود دارد و در عصاره‌ گوشت‌ آزاد نمي‌شود.»

استفاده‌ از قطره‌ آهن‌ اما در كنار تغذيه‌ مناسب، موردي‌ است‌ كه‌ تمام‌ متخصصان‌ در مورد آن‌ اتفاق‌ نظر دارند. حتي‌ عده‌اي‌ از پزشكان‌ معتقدند، گذشته‌ از بچه‌ها، مادران‌ هم‌ بايد در دوران‌ بارداري‌ و حتي‌ شيردهي‌، البته‌ تحت‌ نظر پزشك‌، از مكمل‌هاي‌ غذايي‌ حاوي‌ آهن‌ استفاده‌ كنند.

‌تفكر رايجي‌ ميان‌ اغلب‌ مردم‌ وجود دارد كه‌ هر نوع‌ كالاي‌ خارجي‌ بهتر از مشابه‌ ايراني‌ آن‌ است. اين‌ تفكر در مورد داروها و قطره‌هاي‌ آهن‌ كودكان‌ نيز صدق‌ مي‌كند، اما همه‌ پزشكان‌ اطفال‌ اين‌ نظر را تاييد نمي‌كنند.

دكتر بهرامي، ‌متخصص كودكان‌ در اين‌ زمينه‌ مي‌گويد: «برخي‌ از خانواده‌ها بدون‌ نظر پزشك‌ از قطره‌هاي‌ آهن‌ خارجي‌ استفاده‌ مي‌كنند.

در حالي‌ كه‌ اين‌ قطره‌ها به‌ دليل‌ مواد بسياري كه‌ به‌ جهت‌ خوش‌طعم‌ كردن‌ به‌ آنها افزوده‌ مي‌شود، حاوي‌ مقدار آهن‌ كمي‌ هستند و اگر در دوز مناسب‌ مصرف‌ نشوند آهن‌ مورد نياز بدن‌ را به‌ كودك‌ نمي‌رسانند.

سياه‌ اما سالم‌

با همه‌ اين‌ اوصاف، بايد به‌ سوءتفاهم‌ ديگري‌ كه‌ بسياري‌ از مادران‌ به‌ آن‌ دچارند نيز اشاره‌ كرد. قطره‌ آهن‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ تيرگي‌ رنگ‌ دندان‌ها شود، اگرچه هيچ‌ تاثيري‌ روي‌ پوسيدگي‌ دندان‌ ندارد.

دكتر برگريزان، فوق‌ تخصص‌ دندان‌پزشكي‌ كودكان، در اين‌ زمينه‌ مي‌گويد: «قطره‌ آهن‌ به‌ تنهايي‌ باعث‌ پوسيدگي‌ دندان‌ها نمي‌شود، مگر اين‌ كه‌ در شربت‌هاي‌ حاوي‌ آهن‌ براي‌ بهبود طعم‌ از مواد افزودني‌ شيرين‌ استفاده‌ شده‌ باشد كه‌ اين‌ شيريني‌ باعث‌ پوسيدگي‌ شود.»

البته متخصصان‌ اطفال‌ مي‌گويند بهترين‌ راه‌ براي‌ جلوگيري‌ از تيره‌ شدن‌ دندان‌ها هنگام‌ مصرف‌ قطره‌ آهن‌ اين‌ است‌ كه‌ قطره‌ به‌طور مستقيم‌ با دندان‌ تماس‌ نيابد و پس‌ از مصرف‌ بلافاصله‌ دندان‌ بچه‌ با آب‌ شسته‌ شود.

ضمن‌ اين‌ كه‌ تغيير رنگ‌ بر روي‌ ميناي‌ سالم‌ با جرم‌گيري‌ از بين‌ مي‌رود و‌ اگر خانواده‌اي‌ در اين‌ مورد خيلي نگران‌ باشد، مي‌تواند پس‌ از 3 سالگي‌ براي‌ جرم‌گيري‌ دندان‌هاي‌ كودكش‌ به‌ دندانپزشك‌ مراجعه‌ كند. به‌ اين‌ ترتيب‌ است‌ كه‌ هيچ‌ عذري‌ براي‌ دادن‌ مرتب‌ قطره‌ آهن‌ به‌ كودك‌ بالاي‌ شش‌ ماه‌ پذيرفته‌ نيست.

‌همه‌گيري كم‌خوني

دكتر ايزديار، با بيان‌ اين‌ كه‌ در جامعه‌ ما نه‌ تنها بچه‌ها، كه‌ بسياري‌ از بزرگسالان‌ هم‌ دچار كم‌خوني‌ و فقر آهن‌ هستند، مي‌گويد: «شير مادر بهترين‌ غذا براي‌ نوزادان‌ است، اما نياز بچه‌ را از نظر آهن‌ تامين‌ نمي‌كند. در كشورهاي‌ ديگر غذاهاي‌ آماده‌ و كمكي‌ مثل‌ سرلاك‌ها با آهن‌ تقويت‌ مي‌شوند، اما در كشور ما لازم‌ است‌ كه‌ بچه‌ها حتماً‌ قطره‌ آهن‌ را به‌طور مرتب‌ استفاده‌ كنند.»

استفاده‌ از شير پاستوريزه‌ براي‌ تغذيه‌ شيرخواران‌ در برخي‌ مناطق‌ از ديگر عوامل‌ مشكل‌زا در اين‌ زمينه‌ است.

دكتر بهرامي‌ هم در اين زمينه مي‌گويد: «استفاده‌ از شير گاو، قبل از يك‌سالگي و به‌خصوص‌ قبل از 9 ماهگي روي‌ روده‌ كودك اثر منفي‌ مي‌گذارد و در صورت وجود حساسيت شديد به‌ پروتئين‌ گاوي‌ حتي‌ منجر به‌ خونريزي‌ گوارشي‌ مي‌شود كه‌ از عوامل‌ ديگر موثر در‌ بروز كم‌خوني‌ در كودكان‌ است.»

چراغ‌ نه‌چندان‌ قرمز كم‌خوني‌

دكتر ايزديار در زمينه‌ علائم‌ كم‌خوني‌ فقر آهن، مي‌گويد: «مهم‌ترين‌ علامت‌ فقر آهن‌ در كودكان‌ در سن‌ مدرسه‌ به‌صورت‌ كاهش‌ قدرت‌ يادگيري‌ و كاهش‌ و ضعف‌ حافظه‌ نمايان‌ مي‌شود.

در سنين‌ پايين‌تر علايمي‌ همچون‌ رنگ‌پريدگي‌ و سفيدبودن‌ لب‌ بايد از سوي‌ خانواده‌ جدي‌ تلقي‌ شود؛ زودرنجي، كم‌خوابي‌ يا پرخوابي، تپش‌ قلب‌ و خستگي‌ زودرس‌ از ديگر علائم‌ فقر آهن‌ است‌ كه‌ البته‌ ممكن‌ است‌ در كودكان‌ اين‌ علائم‌ چندان‌ مشهود نباشد.»

‌اما قصهِ‌ كم‌خوني‌ به‌همين جا ختم‌ نمي‌شود. فقر آهن‌ علاوه‌ بر خستگي‌ زودرس‌ و تپش‌ قلب‌ مي‌تواند كودك‌ را با مشكلات‌ ديگري‌ نيز مواجه‌ كند. دكتر بهرامي‌ در اين‌ زمينه‌ مي‌گويد: «ضعف‌ سيستم‌ دفاعي‌ بدن‌ از عوارض‌ فقر آهن‌ است. در ضمن‌ در صورتي‌ كه‌ اين‌ فقر آهن‌ شديد باشد و به‌ موقع‌ معالجه‌ نشود ضريب‌ هوش‌ كودك‌ را به‌ شدت‌ كاهش‌ مي‌دهد.»

طبق آمار سازمان جهاني بهداشت 2ميليارد نفر از جمعيت 6ميلياردي جهان دچار کمبود آهن هستند که از اين تعداد سالانه يک ميليون نفر جان خود را از دست مي‌دهند.

دکتر علي شهرياري فوق تخصص خون و آنکولوژي با بيان اين که علت‌هاي كم‌خوني بسيار متنوع‌اند اما شايع‌ترين نوع آن‌ها ناشي از اين است كه مواد سازنده خون مثل آهن يا اسيد فوليک در بدن کم مي‌شود، مي‌افزايد: «کم خوني در زنان شايعتر از مردان است، چون به‌طور مرتب خون از دست مي‌دهند؛ همچنين کم‌خوني در زناني که زايمان مکرر دارند و يا عادات ماهانه نامرتب و شديد دارند بيشتر از ديگر زنان ديده مي‌شود.»

وي در ادامه مي‌گويد: «سوء هاضمه، صاف شدن زبان، زخم‌هاي گوشه لب و ريزش مو مي‌تواند علامت‌هاي اختصاصي انواع کم خوني‌ها باشد.»

دختران خون مي‌خواهند

براي ساختن جزء مهم خون که همان هموگلوبين است به آهن نياز داريم و وقتي آهن وجود نداشته باشد، ميزان هموگلوبين نيز پايين آمده و در نتيجه کم‌خوني فقر آهن ايجاد مي‌شود.

در سنين رشد افزايش نياز به آهن بوجود مي‌آيد و به علت اين که اين نياز بر طرف نمي‌شود آهن کافي به بدن نمي‌رسد و در نتيجه کم خوني، مخصوصا در دختران، از همان دوره نوجواني ريشه مي‌گيرد.

دكتر شهرياري مي‌گويد: «علت اصلي کم‌خوني فقر آهن درسنين کودکي و نوجواني سوء تغذيه است. اگر اين کمبود آهن در سنين رشد باشد باعث تاخير رشد جسمي و جنسي در فرد مي‌شود و در افرادي که زمينه بيماريهاي قلبي - عروقي دارند نيز باعث تشديد اين عارضه مي‌شود؛ همچنان‌كه در زنان باردار هم براي مادر و هم براي بچه مشکل ايجاد مي‌کند.»

وي با بيان اين که يکي از راههاي پيشگيري از کم‌خوني اضافه کردن آهن يا اسيد فوليک به مواد غذايي عمده مثل نان است، مي‌افزايد: «خوشبختانه در حال حاضر از بهترين برنامه‌ها در ايران غني کردن آرد است كه به تدريج درحال گسترش است».

منبع : روزنامه ایران

وقتي كودك خردسال شما شروع به بهانه‌گيري و نق‌زدن مي‌كند، مي‌دانيد در آن زمان چه رفتاري بايد پيش بگيريد يا اين كه كلافه و مستاصل مي‌شويد و در نهايت از روش تنبيه استفاده مي‌كنيد.
آنچه مسلم است تربيت كودكان كار دشواري است. در مواقعي كه كودك براي به دست آوردن خواسته خود شروع به بهانه‌گيري مي‌كند و از روش پرخاشگري استفاده مي‌كند؛ والدين حتي آنهايي كه به خود اطمينان دارند در برابر رفتار كودك خود مايوس و دلسرد مي‌شوند و نمي‌دانند كه چه روش و كلماتي مناسب است تا بدين وسيله كودك خود را آرام كنند.
در جستجوي علت‌

بهانه‌گيري معمولا در بين خردسالان بويژه قبل از اين كه بتوانند بخوبي صحبت كنند رايج است؛ اين كار يكي از معدود راه‌هايي است كه توسط آن مي‌توانند نارضايتي و خشم خود را از آنچه كه نمي‌توانند به دست آورند ابراز كنند. اينجاست كه والدين بايد به دنبال علت بهانه‌گيري كودك خود بروند.

يكي از علل بهانه‌گيري بدخوابي يا كم‌خوابي كودكان است؛ احتياج به خواب در انسان‌ها در سنين مختلف متفاوت است؛ به عنوان مثال به طور متوسط يك كودك 12 ساله به 9 ساعت خواب و يك كودك 4 ساله به يازده و نيم ساعت خواب احتياج دارد. لذا كودكي كه شب‌ها با آرامش و به حد كافي خوابيده، روز بعد به‌موقع از خواب بيدار مي‌شود و اگر به حد كافي نخوابد صبح روز بعد علت كافي نبودن مقدار خواب، بهانه‌گير و كج‌رفتار مي‌شود و كمتر شاد به نظر مي‌رسد و انرژي كمتري دارد. در بچه‌هاي بزرگ‌تر به اندازه نبودن خواب شب آنها را خسته، كند و حساس مي‌كند و نمي‌توانند روي درس تمركز كنند.

برخورد با كودك بهانه‌گير  www.zibaweb.com

وقتي كودك شروع به بهانه‌گيري و نق‌‌نق زدن مي‌كند، بايد والدين از او بخواهند كه به صورت‌هاي مختلف ابتدا در گوش، بعد به آهستگي و سپس خيلي بلند چيزي را كه مي‌گويد تكرار نمايد. اين روش درست مثل يك بازي توجه او را جلب خواهد كرد و بهانه‌گيري را فراموش مي‌كند. در مورد كودك دبستاني نيز مي‌توان از چند روش استفاده كرد؛ به محض اين كه شروع به بهانه‌گيري كرد والدين بايد حرف او را قطع كنند و به آرامي بگويند: داري نق مي‌زني و بهانه‌گيري مي‌كني، بهتر است آرام صحبت كني تا من گوش كنم اگر گوش نداد مي‌توان او را تشويق كرد كه مثلا بدون نق زدن او را بيشتر دوست داريد. اگر هم والدين در اين مواقع عصباني مي‌شوند بايد بر عصبانيت خود غلبه كنند؛ چرا كه والدين با مهار عصبانيت خود مي‌توانند ارتباط بهتري با فرزندان برقرار كنند.

يكي از شيوه‌هاي بهانه‌گيري پرخاشگري است؛ روش موثر براي از بين بردن پرخاشگري آن است كه از ابتدا آن را مهار كنيد. وقتي كه در مقابل پرخاشگري كودك خود با خشم و عصبانيت عكس‌‌العمل نشان دهيد، به طور غيرمستقيم به او مي‌آموزيد كه عصبانيت وسيله كارسازي براي دست يافتن به اهداف است. در عوض مي‌توانيد بگوييد: وقتي از گريه كردن دست برداشتي در مورد آن با هم صحبت مي‌كنيم و راه‌حلي مي‌يابيم و به اتاق ديگري برويد. اگر فرزند شما خيلي كوچك است و نمي‌توانيد او را تنها بگذاريد، پيش او بمانيد اگر به طرف شما آمد او را بغل كنيد ولي تا وقتي كه آرام نشده چيزي را كه مي‌خواهد به او ندهيد. خود را به كار ديگري مشغول كنيد به عنوان مثال مطالعه كنيد با اين كار به او مي‌فهمانيد كه تا آرام نشود نمي‌تواند توجه شما را جلب كند. اغلب پرخاشگري‌هاي بچه‌ها، اگر مخاطب موردنظر حضور نداشته باشد زودتر متوقف مي‌شود. در صورتي كه كودك شما در يك مكان عمومي شروع به بدخلقي و پرخاشگري كرد بدون توجه به نگاه‌هاي مردم او را به گوشه‌اي خلوت ببريد و منتظر شويد تا آرام شود. به او بگوييد، اينجا پيش تو مي‌مانم تا وقتي كه آرام شوي و باهم صحبت كنيم. اگر بعد از سه يا چهار دقيقه بازهم به فرياد و گريه خود ادامه داد او را برداريد و از آن مكان خارج شويد.

در نظر داشته باشيد هرگاه فرزندتان واضح و محكم صحبت مي‌كند، مي‌بيند شما به او گوش مي‌دهيد و تحسينش مي‌كنيد با اين عمل ياد مي‌گيرد كه اگر بدون بهانه‌گيري چيزي بخواهد، زودتر آن را به دست خواهد آورد.

بهانه‌گيري بر سر غذا

گاهي بچه‌ها از خوردن برخي غذاها امتناع مي‌كنند. لازم نيست آن غذا خيلي عجيب و غريب باشد تا بچه‌ها از آن بدشان بيايد. اين حق طبيعي كودكان است و اجبار كودك به خوردن غذايي كه دوست ندارد، كاري نادرست است.
بهانه‌گيري درباره غذا نشانه‌هايي دارد كه بد نيست والدين آن را بشناسند؛ اين نوع بهانه‌گيري پايان‌ناپذير است و فهرست غذاهايي كه كودك بهانه‌گير دوست ندارد و نمي‌خورد بتدريج زياد خواهد شد تا جايي كه به عنوان مثال، فقط نان و مربا مي‌خورد. اين بهانه‌گيري حتي ممكن است به بشقاب غذا، رنگ ليوان و غيره نيز سرايت كند. درواقع كودك بهانه‌گير سعي دارد از غذا به عنوان ابزاري براي تسلط بر والدين استفاده كند.

راه‌حل‌

اگرفرزندتان ناگهان علاقه‌اش را به غذايي از دست مي‌دهد و از خوردن آن امتناع دارد به اين موضوع توجهي نكنيد. اجازه دهيد آنچه دوست دارد بخورد و آنچه را نمي‌خواهد نخورد و پس از اتمام زمان غذا خوردن، ظرف غذايش را بدون هيچ اشاره و اهميتي برداريد. اگر مشخص كرد كه من از لوبيا بدم مي‌آيد حساسيت نشان ندهيد و چند روز بعد دوباره لوبيا در غذا بريزيد. احتمالا غذايش را مي‌خورد چون مي‌داند علاقه نداشتن او توجه كسي را جلب نكرده و بايد به دنبال راهي ديگر براي جلب توجه باشد.

وقتي كودك به‌خوبي غذا مي‌خورد، از او تعريف و تمجيد كنيد. اگر اصرار داريد كه بچه به خاطر شما يا پدرش سه قاشق بيشتر بخورد، بايد آن سه قاشق را ميل كند و هيچ تخفيفي قايل نشويد.

هرگاه متوجه شديد دليل علاقه نداشتن به غذاي خاص، طعم و مزه غذا نيست و تنها احساس نامطلوب غذا در زبان و دهان است، شيوه تهيه را عوض كنيد. براي مثال، اغلب كودكان به هويج خام بيشتر از پخته علاقه‌مندند و يا سيب‌زميني سرخ كرده را به آب‌پز، ترجيح مي‌دهند. نوعي را كه دوست دارد، براي او تهيه كنيد.

هيچ‌گاه چند نوع خوراكي را به كودك پيشنهاد ندهيد تا از ميان آنها يكي را برگزيند، زيرا اين كار برايتان دردسرساز است. تا حد امكان براي اعضاي خانواده يك نوع غذا بپزيد. او بايد بداند، خانه رستوران نيست وگرنه پيام نادرستي از غذا خوردن دريافت مي‌كند. www.zibaweb.com

اگر فرزندتان غذايش را نمي‌خورد، او را تا اتمام غذا سر سفره يا ميز ننشانيد و بهتر است با او سازش كنيد، يعني بگوييد:

«3 قاشق از غذايت را بخور، بعد مي‌تواني بروي.» كوتاه نياييد و سه قاشق را جدي بگيريد.

نگران نباشيد و باور كنيد فرزند شما با يك وعده غذا نخوردن از گرسنگي نمي‌ميرد و يا سوءتغذيه نمي‌گيرد. پس باقيمانده غذايش را نخوريد و يا به او شكلات و بيسكويت ندهيد، چون بايد بداند اگر غذايش را نخورد، چيز ديگري به جاي غذا به وي داده نخواهد شد

کودک شما چه شکلي است ؟

يک نوزاد چه کاري مي تواند انجام دهد ؟

دماي اتاق

خواب و خوراک

برخي ويژگي هاي نوزاد تازه متولد شده

نوزادان نارس

دو قلويي

ثبت تولد

کمک هاي پدر خانواده

ورزش صدا
این فعالیتی است كه بسیاری از والدین آن را انجام می‌دهند بدون آن كه بدانند این كار چقدر برای كودك مفید است.بسیاری از والدین هنگام عوض كردن پوشك،حمام یا بازی با كودك خود حرف می‌زنند.این كار به كودك كمك می‌كند تا بفهمد این صدا از دهان فردی - پدر یا مادر- خارج می‌شود علاوه بر این می‌توانید پیوسته اسم او را صدا كنید،در ابتدا او به صدای شما پاسخی نمی‌دهد اما رفته رفته هر گاه او را صدا كنید عكس‌العملی از او خواهید دید.فعالیتی كه شما می‌توانید در این رابطه انجام دهید این است كه سعی كنید هر گاه كسی اسم نوزاد شما را صدا می‌زند،او را به سمت صدا برگردانید.این فعالیت باعث تحریك و پرورش حس شنوایی كودك می‌شود.

ورزش بینایی
چند اسباب بازی با رنگ‌های جذاب برای بازی كودك بخرید متوجه خواهید شد،هر گاه، كودك با این اسباب بازی‌های رنگارنگ بازی می‌كند لبخند می‌زند یا به نوعی احساس رضایت خود را نشان می‌دهد.برای تقویت حس بینایی،كتاب‌های مخصوص نوزادان، با رنگ‌های شاد بخرید. هنگام لباس پوشیدن،چند دست لباس در رنگ‌های مختلف جلوی كودك بگذارید،اجازه دهید خودش رنگ دلخواهش را انتخاب كند و حتما همان لباس را بپوشد.این روشی است كه كودك به وسیله آن رنگ‌ها را می‌شناسد.

ورزش دهانی
امروزه در بسیاری از كودكان،رشد بسیار سریع‌تر از گذشته است و شما می‌توانید در تولد یك سالگی، یك یا 2 دندان در دهان كودك مشاهده كنید.طی مرحله رشد دندان و جوانه زدن آن در لثه،لثه‌ها خارش زیادی دارند از این رو كودك هر آنچه در نزدیك دست خود می‌یابد فورا برای مالیدن به لثه و رفع خارش به دهان می‌برد.در این سن سعی كنید اسباب بازی‌هایی را كه برای این كار در بازار وجود دارد،برای كودك بخرید چون جویدن باعث قوی شدن ماهیچه‌های آرواره و لثه‌های كودك می‌شود.علاوه بر این می‌توانید غذا‌های مناسب كودك با مزه‌های مختلف به كودك بدهید تا او طعم همه چیز را امتحان كند.

ورزش لمسی
این فعالیت شامل لمس انواع مختلف اسباب بازی‌ها توسط كودك است.كودك با این روش تفاوت بین سطوح سخت، نرم و پنبه‌ای را در می‌یابد. در این مرحله برای تقویت عضلات پا و گردن نوزاد می‌توانید به نرمی پاهای كودك را خم و راست كنید یا به آرامی اسباب بازی محبوبش را جلوی چشمانش تكان دهید به نحوی كه كودك گردنش را به آرامی با تكان دست شما حركت دهد.

با اين حال كودك شما چيزهاي خاصي لازم دارد: جائي براي خوابيدن، صندلي مخصوص اتومبيل، پوشاك و اقلام كليدي براي غذا خوردن، ساك مخصوص نوزاد و وسائل ايمني. بيائيد با دقت بيشتري لوازم ضروري نوزاد را مرور كنيم:

پوشاك

بطور كلي، پوشاك نوزاد بايد نرم و راحت باشد و هيچگونه دگمه يا درز آزار دهنده نداشته باشد. شما بايد لباس هاي نوزاد را چندين بار در روز عوض كنيد بنابراين لباسي را انتخاب كنيد كه دكمه هاي آن براحتي باز شود و تعويض پوشك آسان صورت گيرد. كودك خيلي سريع رشد مي كند و اندازه هاي او تغيير مي كند بنابراين لباسها را كمي بزرگتر بخريد؛ حداقل به اندازه اي كه تا دو ماه بعد نيز قابل استفاده باشند. يكي دو لباس هم درست به اندازۀ خودش براي وقت هايي كه مي خواهيد زيبا جلوه كند تهيه كنيد. عليرغم آنكه در ادامه تعداد لباسها قيد شده است ولي باز هم تعداد مورد نياز بستگي خواهد داشت به سليقه شما و زمان بندي براي شستشوي لباسها.

لباسهاي يك تكه (4 تا 7 عدد): لباسهاي يك تكه (اغلب "سرهمي" خوانده مي شوند) لباس پوشاندن را فوق العاده آسان مي كند. لباسهايي انتخاب كنيد كه از الياف نرم بافته شده باشد و از ناحيۀ سر باز بوده، در ناحيۀ مچ پا و ساق ها آزاد باشد. درزهاي لباس نيز، بايد پاك دوزي شده باشد (تا زبر و خراش دهنده نباشد). از لباس هايي كه زيپ دارد بپرهيزيد (زيپ ممكن است پوست ظريف نوزاد را نيشگون بگيرد).

پيژاما يا لباس خواب هاي يك تكه (4 تا 7 عدد): لباس خواب هايي كه در انتها با يك نخ جمع مي شوند بسيار مناسبند زيرا هنگام تعويض پوشك در نيمه شب شما مجبور نخواهيد بود كه دگمه يا قزن لباس را بگشائيد. لباس خواب نوزاد بايد حتما گرم باشد زيرا خواب نوزاد راحت تر خواهد بود.

بلوزهاي پنبه اي (4 تا 7 عدد): بلوزهاي نرم انتخاب كنيد كه ترجيحاً با دكمه دور گردن قابل اندازه شدن باشد يا زيرپوشهاي "يقه فرشته" كه سر براحتي از آن عبور مي­كند. زير پيراهني براي چسبيدن به بدن نوزاد خوب است و از پوست او نيز در مقابل درزهاي بلوز و يا دگمه هاي آن جلوگيري مي كند. از زيـر پوش هـاي "زير دكمه دار" استفاده كنيد كه زير پوشك بسته مي شوند و در نتيجه جمع نشده بالا نمي روند.

پلوور يا ژاكت (1 عدد): اكثر نوزادان به لباسـهايي كه از سرشـان پاييـن كشيـده مي شود علاقه اي ندارند بنابراين ژاكتي به نوزاد بپوشانيد كه از جلو تا پايين دگمه داشته باشد.

لباس پشمي يا پالتو (1 عدد): اگر نوزادتان در زمستان بدنيا آمده است به شما توصيه مي كنيم كه وقتي او را از خانه بيرون مي بريد يك سرهمي پشمي به او بپوشانيد. پالتو كمي گرانتر است اما چندان مورد نياز نيست زيرا احتمال بازي در برف براي كودك شما وجود ندارد. بهرحال بالاپوشهاي زمستاني را حتما كمي بزرگتر بخريد.

جوراب و پوتين پارچه اي (4 تا 7 عدد): اكثر فروشگاهها كفش نوزاد مي فروشند ولي شما نيازي به آن نخواهيد داشت زيرا نوزاد راه نمي رود. بنابراين پاي كودك را با كمك جوراب و پوتين پارچه اي گرم كنيد.

كلاه لبه دار يا بدون لبه (1 عدد): براي نوزادي كه در تابستان متولد شده است بايد كلاهي با لبۀ پهن تهيه كنيد ولي براي نوزادي كه در زمستان به دنيا مي آيد يك كلاه نرم و گرم لازم داريد كه گوشهاي او را بپوشاند.

 پوشك

در هفته هاي اول پس از تولد نوزاد، اكثر وقت شما بعد از شيردهي، به تعويض پوشك مي گذرد بنابراين بايد آماده باشيد. در حدود 80% از والدين پوشكهاي يكبار مصرف را انتـخاب مي كنند. سايرين از پوشك پارچه اي استفاده مي كنند.

پيش از تولد نوزاد تـصـميم بگيريد كه از چه نوع پوشكي قصد داريد استفاده كنيد. بخاطر داشته باشيد كه در چند هفتۀ اول به روزي 10 تا 12 پوشك نياز ما توصيه مي كنيم كه حداقل سه بسته از قبل تهيه كنيد. اگر تـصـميم داريد از كهنه (پوشك پارچه اي) استفاده كنيد به 6 تا 10 بسته نياز خواهيد داشت. (بسته 12 تايي) براي استفاده از كهنه بايد سنجاق قفلي مخصوص و شورت لاستيكي نيز تهيه كنيد. بهتر است از پوشش هاي مخصوص كه از Velcro تهيه شده است استفاده كنيد درغير اينصورت با استفاده از سنجاق قفلي يا كليپس به درد سر مي افتيد.

 ساك مخصوص حمل نوزاد

ساكهاي مخصوصي وجود دارند كه براي حمل نوزاد از بيمارستان تا منزل استفاده مي شود. از انواع مسطح اين ساكها مي توان تا حدود سه ماهگي بعنوان محل خواب نوزاد استفاده كرد. اما انواع صندلي مانند اين ساكها كه به "كارير" معروف است براي زمانهاي كوتاه قابل استفاده است چون اگر انحناي آن استاندارد نباشد به ستون فقرات نوزاد فشار وارد مي كند.

انواع ديگري مثل "كوله پشتي" (كه به پشت بسته مي شود) يا "آغوش" (كه در جلو بسته مي شوند) نيز وجود دارند. نوزادان عاشق درآغوش بودن هستند، گرماي بدن شما و ضربان قلب شما بيش از هر چيز ديگر به او آرامش مي دهد. بااستفاده از كوله پشتي دستهاي شما نيز آزاد خواهد بود تا به ساير كارها برسيد.

براي نوزاد به يك كالسكه تاشو نيز نياز خواهيد داشت زيرا تا سن سه ماهگي كه عضلات گردنش تقويت نشده است نبايد او را زياد به حالت عمودي نگه داشت. اگر مي خواهيد يك كالسكه جديد بخريد دقت كنيد كه داراي چرخ هاي پهن و بندهاي قابل تنظيم باشد.

 لوازم هنگام غذا خوردن

پيشبند (4عدد): از كثيف شدن لباس و تعويض مكرر آن جلوگيري مي كند، بخصوص كه نوزادان ممكن است پس از هر باز شير خوردن مقداري از آنرا برگردانند.

بطري، سر شيشه و پستانك: حتي اگر قصد داريد كه نوزاد را از سينه شير بدهيد داشتن چند عدد بطري و سر پستانك در خانه بد نيست. اگر مي خواهيد نوزاد را با شير خشك تغذيه كنيد، تقريبا هر روز به 10 بطري كه هر يك 120 سي سي گنجايش داشته باشد نياز خواهيد داشت. بنابراين تعدادي كه خريداري مي كنيد بستگي به سرعت شستشوي آنها دارد.

 لوازم خواب و تخت نوزاد

مي توانيد درابتدا بدون تهيه تخت نوزاد شروع كنيد. نوزاد شما مي تواند در يك سبد مخصوص كه رختخواب درون آن قرار داده ايد بخوابد. ولي در صورتيكه تصميم نداريد او را در تخت خود بخوابانيد بالاخره به يك تخت نوزاد احتياج خواهيد داشت. يك تشك سفت، چندين ملافه و پتو نيز لازم خواهد شد.

پتو (2 عدد): تعداد پتوي مورد نياز بسته به اينكه تولد نوزاد در زمستان يا تابستان باشد ممكن است متفاوت باشد. اما داشتن 2 پتو حتي در تابستان باعث مي شود كه اگر يكي را شستيد بتوانيد از ديگري استفاده كنيد.

پتوهاي چند منظوره نيز وجود دارند. وجود زيپ يا دكمه باعث مي شود كه بتوان اين پتوها را به دور نوزاد پيچيد و او را از خانه بيرون برد يا گرم كرد. از بعضي از آنها هم مي توان بجاي حوله يا پيشبند يا هر كار ديگر كه بتوانيد فكرش را بكنيد، استفاده كرد.

 براي مادران

شما نيز به چند قلم جنس نيازداريد.

سينه بند مخصوص شيردهي (2 عدد): از آنجائيكه بارداري موجب تغيير اندازه و شكل سينه مي شود هنگام خريد از فروشنده در مورد تعويض آن در صورتي كه اندازه نبود سوال كنيد. معمولا اگر خريدتان را در اواخر ماه هشتم انجام دهيد مشكلي با سايز آن پس از زايمان نخواهيد داشت. براي آسايش بيشتر جنس 100% نخي بخريد كه فنر نداشته باشد. بعضي از سينه بندهاي مخصوص شيردهي از بند باز مي شوند و بعضي از وسط دو سينه. بهتر است از هر كدام يكي بخريد يا آنها را پرو كنيد كه ببينيد باز و بسته كردن كداميك با فقط يك دست، براي شما راحت تر خواهد بود.

پد مخصوص شيردهي (يكبار مصرف يا قابل شستشو): قراردادن پد در داخل سينه بند، بلوز شما را همواره خشك نگه مي دارد. اين پدها نيز مانند پوشك ها هم انواع يكبار مصرف دارند و هم انواع قابل شستشو. پشت انواع يكبار مصرف يك لايه نازك پلاستيكي وجود دارد كه از نفوذ خيسي به لباس جلوگيري مي كند. انواع قابل شستشو را طوري انتخاب كنيد كه پشتشان چسب داشته باشد. پدهاي پارچه اي معمولا از جنس كركي (فلانل) ساخته مي شوند و بايد آنها را مكررا شست.

نوار بهداشتي يا پوشك بزرگ: پس از زايمان تا چند روز ترشحات خوني زيادي داريد و بايد از نوارهاي بهداشتي بزرگ و/يا پوشك استفاده كنيد. وقتي ترشحات پس از زايمان كم شود (معمولا در عرض 2 يا 3 هفته) گذاشتن دستمال يا پوشش داخلي شورت كفايت مي كند.

از حدود 6ـ5 ماهگي بايد به‌تدريج شيرخوارتان را با غذاهاي جامد آشنا كنيد.

اگر در اين سنين فرزندتان غذاي بيشتري مي‌خورد يا رشد او بدون دليل خاصي (از نظر پزشكي) كاهش پيدا كرده زمان استفاده از غذاي كمكي است. در اين مرحله مي‌توانيد كودك را به‌تدريج با غذا آشنا كنيد و هر بار مزه جديدي را به او معرفي كنيد. براي شروع غذاي كمكي بهتر است از غذاهاي نرم و نيمه جامد مانند فرني، حريره بادام و سوپ استفاده كنيد.
غذاهاي آماده كودك يا سرلاك، هويج پخته و نرم‌شده، سيب‌زميني آب‌پز، موز و هلوي له شده هم مي‌توانند شروع خوبي براي آشنايي كودكتان با طعم‌هاي جديد باشند.
بهتر است براي آشنايي فرزندتان با مزه‌هاي جديد زمان خاصي مثلا هنگام صبحانه يا ناهار را در نظر بگيريد.
در ضمن هرگز با زور سعي نكنيد او را مجبور به خوردن كنيد. به حالت چهره او هنگام غذا خوردن توجه كنيد و اگر رويش را برگرداند يا چهره در هم كشيد، اصرار نكنيد چون به احتمال زياد يا سير شده و يا غذا را دوست ندارد.
در غذاهايي كه در اين دوران به كودكتان مي‌دهيد بهتر است از قند، نمك، خشكبار و دانه‌هاي روغني، شير گاو، تخم‌مرغ، ماهي و غذاهاي دريايي (تا 2 سالگي)، مركبات و مواد غذايي سفت استفاده نكنيد.www.zibaweb.com

از شير گرفتن
زماني كه كودك شيرخوارتان توانست روزانه حداقل يك وعده و هر بار چند قاشق غذا بخورد، زمان آن فرا رسيده است كه دفعات غذاي كمكي او را افزايش دهيد. با هر وعده غذا و در طول روز به شيرخوار آب جوشيده سرد شده يا نوشيدني‌هاي مناسب ديگر بنوشانيد براي اين كار از شيشه شير يا يك فنجان كوچك پلاستيكي استفاده كنيد. با افزايش حجم غذاها و مايعاتي كه كودك در طول روز دريافت مي‌كند، نياز او به استفاده از شير كاهش پيدا مي‌كند.
برخي كودكان پس از استفاده از غذاهاي جامد به تدريج علاقه خود را به شير مادر و يا شيرخشك از دست مي‌دهند و به اصطلاح، خود به خود از شير گرفته مي‌شوند.
اگر كودكتان قادر به خوردن غذاهاي جامد است و با فنجان يا شيشه شير هم مي‌تواند به اندازه كافي مايعات بنوشد، زمان آن فرا رسيده كه او را از شير بگيريد. بنابراين دفعات شيردهي را به يك يا دو بار در روز كاهش دهيد و زماني كه كودك از خوردن يك وعده غذا خودداري مي‌كند، به جاي غذا به او شير ندهيد.
اگرچه ممكن است اين كار براي شما كمي سخت و دشوار باشد اما به ياد داشته باشيد فرزندتان يك مرحله از رشد را با موفقيت پشت‌سر گذاشته و حالا بايد آماده ورود به مرحله بعدي شود.
بعد از 6 ماهگي شير به تنهايي پاسخگوي نيازهاي تغذيه‌اي شيرخوار نيست و اگر شيردهي را مانند گذشته ادامه دهيد ديگر اشتهايي براي غذاهاي كمكي باقي نخواهد ماند.

كودكان نوپا
كودكان نوپا (بين يك و نيم تا دو سالگي) تا حدودي قادر به استفاده از غذاي خانواده و هضم آن هستند. هر ماه هم توانايي آنها براي اينكه غذايشان را به تنهايي بخورند، بيشتر مي‌شود و حتي مي‌توانند از قاشق و فنجان كوچك براي اين كار استفاده كنند.
اگر كودكتان از غذا خوردن امتناع مي‌كند، هرگز براي ترغيب او از تنقلاتي مانند بيسكويت، پفك و شكلات استفاده نكنيد چون در نهايت نه‌تنها به مقصدتان نخواهيد رسيد، بلكه با اين تنقلات بي‌خاصيت، او را سير خواهيد كرد.
بيشتر مشكلات مربوط به تغذيه كودكان با حفظ آرامش برطرف مي‌شود؛ در نتيجه نبايد در مورد تغذيه فرزندتان مضطرب و نگران باشيد چون اين نگراني در اغلب مواقع بي‌مورد است.
اگر كودكتان تمام وقت مشغول فعاليت و جست‌وخيز است و لحظه‌اي آرام و قرار ندارد، به احتمال زياد به اندازه كافي غذا خواهد خورد در صورتي كه كودكتان فقط يك وعده غذايي را با اشتها مي‌خورد و وعده ديگر بي‌اشتهاست و در طول روز مواد غذايي مختلفي مي‌خورد، خطري متوجه سلامتي او نخواهد بود، البته در صورتي كه تغذيه مناسب، متنوع و طبيعي را رعايت كنيد و مواد غذايي بي‌خاصيت و بسيار شيرين، چرب يا شور مثلا شكلات و پفك كمترين نقش را در تغذيه او
داشته باشند. www.zibaweb.com
راز تشويق
وقتي كودكتان خوب غذا مي‌خورد، از او تعريف و تمجيد زيادي كنيد و اگر غذاي كمي خورد، او را مجبور به غذاخوردن نكنيد. توجه داشته باشيد كه بهترين پاداش براي كودكان و تثبيت رفتارها و عادت‌هاي خوب آنها، تعريف و تحسين است.
هرگز اين تعريف را به تاخير نيندازيد و بلافاصله بعد از كار خوب او، تشويق كنيد. از رشوه‌دادن به فرزندتان هم جدا خودداري كنيد. توجه داشته باشيد كه رشوه با تشويق متفاوت است.زماني كه بعد از كار خوبي به كودكتان پاداش مي‌دهيد، در‌واقع او را تشويق كرده‌ايد و زماني كه براي تغيير رفتار بد او به او چيزي مي‌دهيد تا شايد اصلاح شود، به او رشوه داده‌ايد.
كودكان به‌جز غذاخوردن، از همراهي با جمع خانواده لذت مي‌برند، بنابراين پس از اينكه بچه نشستن ياد گرفت، او را سر سفره يا ميز غذا ببريد. براي نشستن كودك سر ميز غذا بايد از صندلي‌هاي بلندتر و پشتي‌دار استفاده كنيد. جمع شدن همه اعضاي خانواده سر ميز با وجود همه دشواري‌هايش تا حدود زيادي از دردسرهاي شما در غذا دادن به فرزندتان جلوگيري خواهد كرد.
بهتر است حداقل روزي يك وعده همه اعضا خانواده دور يك ميز يا سفره با هم غذا بخورند. ارتباط بين اعضاي خانواده در هنگام غذا خوردن كمتر از ارزش مواد غذايي كه دريافت مي‌كنند نيست. كودكان هنگامي كه با والدين خود غذا مي‌خورند به مرور آداب درست غذا خوردن را مي‌آموزند.
قوانين غذا خوردن را خيلي ساده و روشن براي فرزندتان توضيح دهيد و يادآور شويد بچه‌ها هم مانند ساير اعضاي خانواده بايد سر سفره يا ميز غذا بخورند و اجازه ندارند غذاهايشان را جاي ديگري مثلاً جلوي تلويزيون بخورند.
اگر انتظارات شما از فرزندتان متناسب با سنش باشد و نوع و مقدار غذا را متناسب با سن او در نظر بگيريد، ديگر غذا خوردن به يك كشمكش و دغدغه دائمي در خانه شما تبديل نخواهد شد.
علاقه يا عدم علاقه كودك به غذاهاي مختلف حق طبيعي اوست و نبايد او را به خوردن غذاهايي كه دوست ندارد وادار كنيد. اين كار شما نه تنها علاقه‌اي در او برنمي‌انگيزد بلكه باعث تنفر و انزجار بيشتر او خواهد شد. اگر بچه شما غذاهاي خاص و مشخصي مثلاً گوشت، قارچ، تخم‌مرغ و غيره را دوست ندارد بهانه‌گير نيست بلكه فقط از اين غذاي خاص خوشش نمي‌آيد اما اگر غذاهايي كه دوست ندارد متغير هستند به احتمال زياد در حال بهانه‌گيري است.
درباره غذاهايي كه كودكتان دوست ندارد خيلي سختگيري نكنيد چون با بزرگ‌تر شدن او علايق غذايش گسترش پيدا خواهد كرد و ممكن است بسياري از غذاهايي كه تا مدت‌ها از خوردنشان خودداري مي‌كرد را دوست داشته باشد اما در مورد بهانه‌گيري وضعيت فرق مي‌كند. اين نوع بهانه‌گيري‌ها پايان‌ناپذير است و فهرست غذاهايي كه كودك بهانه‌گير دوست ندارد و نمي‌خورد كم‌كم طولاني‌تر مي‌شود.
بهانه‌گيري كودك ممكن است تا جايي پيش برود كه در نهايت فقط نان و مربا بخورد. اين بهانه‌گيري‌ها غذا خوردن را در خانه مبدل به عذاب و در خارج از خانه غيرممكن مي‌كند. اين كودكان از غذا به عنوان ابزاري براي تسلط و كنترل به والدينشان استفاده مي‌كنند.
اگر كودك شما بر سر غذا بهانه‌گيري مي‌كند، قبل از هر چيز از كوچك‌ترين زمان‌هايي كه او بدون بهانه‌گيري غذا مي‌خورد براي تشويقش بهره ببريد.
هرگز چند نوع خوراكي يا غذا به فرزندتان پيشنهاد ندهيد تا او يكي را انتخاب كند. بهتر است تا حد امكان همه اعضاي خانواده غذاي يكساني بخورند. پس چند نوع غذا نپزيد، چون با اين كارتان او را بد عادت مي‌كنيد. اما اگر از غذا خوردن او راضي هستيد مي‌توانيد بعد از 5 سالگي به او حق انتخاب بين دو، سه نوع غذا را بدهيد و سپس آن غذا را برايش تهيه كنيد.
اگر فرزندتان غذايش را نمي‌خورد او را تا پايان غذا سرسفره يا ميز غذا ننشانيد. كودكان نوپا در لجبازي ماهر هستند و به احتمال زياد شما را خسته خواهند كرد. بنابراين بايد با او سازش كنيد مثلا مي‌توانيد به او بگوييد سه قاشق از غذايش را بخورد و بعد از جايش بلند شود. در اين موارد هرگز باقيمانده غذاي او را خودتان يا ساير اعضاي خانواده نخوريد. در ضمن از شكلات و بيسكويت هم به عنوان رشوه استفاده نكنيد، او بايد بداند كه اگر غذايش را نخورد چيز ديگري به جاي غذا به او داده نخواهد شد.كودكان را تشويق كنيد خودشان غذايشان را بخورند حتي اگر اين كار در ابتدا باعث طولاني شدن زمان غذا خوردن و كثيف كاري شود. كودكان بايد ياد بگيرند هنگام غذا خوردن از كلماتي مانند لطفا و متشكرم استفاده كنند.

1 - نقاشي كردن خواب ها:

 هرگاه خواب ترسناكي كودك شما را اذيت مي كند از او بخواهيد آنچه را كه در خواب ديده نقاشي كند. سپس بگذاريد تمام چيزهايي را كه در نقاشي اش كشيده براي شما توضيح دهد. پاي حرف هاي كودكتان بنشينيد تا درباره هيولا يا صحنه ترسناكي كه در خواب ديده است دقيقاً توضيح دهد.

با اين روش به تدريج تلخي آن خواب را از او بگيريد. وقتي كودك در روشنايي روز خواب ِ بد خود را تعريف مي كند وحشت و هراس آن كابوس رنگ مي بازد
و از بين مي رود. همچنين كودك مي تواند خواب هاي قشنگ خود را هم نقاشي كند. به كمك ترسيم خواب هاي
قشنگ، بچه مي تواند خواب خود را بسط دهد و شما هم بدين ترتيب مي توانيد از روي اين رؤياهاي زيبا در شب هاي آينده قصه هاي خوبي براي او نقل كنيد.
2 - شمردن گوسفندان:

 صداها يا تصاوير ذهني اي كه به صورت يكنواخت در ذهن مرور مي شوند تأثير خواب آور دارند. شما مي توانيد براي كودكتان از روش معروفِ شمردن گوسفندان استفاده كنيد. لازم نيست كه فرزند شما حتما گوسفنداني را تصور كند كه در ذهن
خود به آنها اجازه عبور مي دهد. از طرفي نبايد آنها را بشمارد چون اين به معني تلاش و زحمتي است كه كودك شما را مجبور به بيدار ماندن مي كند. به
فرزندتان بگوييد بره هاي ناز، بچه گربه ها يا پروانه هاي رنگارنگ را تجسم كند كه در صفي طولاني سلانه سلانه از مقابل چشمان او عبور مي كنند.
3 - پرخوري كمي قبل از خواب مي تواند منجر به مشكلات فراواني در خوابيدن به خصوص در نيمه شب شود.

بهتر است كه كودك حدود دو ساعت قبل از خواب به همراه ديگر اعضاي خانواده شامش را بخورد و قبل از خواب نيز به اندازه كافي آب بخورد، همچنين به
دستشويي برود تا نيمه شب مجبور نباشد به اين خاطر دوباره از خواب برخيزد.
4 - رنگ ها بر روان و سلامتي انسان ها تأثير بسزايي دارند.
در انتخاب رنگ ملافه و روبالشي كودك اين نكته را حتماً در نظر داشته باشيد. اصولاً در اين مورد نبايد از رنگ هاي محرك و تند استفاده كرد . رنگ هاي بسيار تيره، قهوه اي، مشكي، آبي تيره بيشتر تأثير ترسناك و وحشت انگيز دارند و در كودك ايجاد خوف مي كنند. كوچولوها از ملافه ها و روبالشي هايي
كه طرح هاي گل و اسباب بازي يا حيوانات با نمك و كارتوني روي آ نها حك شده باشد، بسيار خوششان مي
آيد. بچه هاي پيش دبستاني هم نسبت به رنگ هاي قهوه اي روشن، قرمز سير، سبز ملايم و آبي روشن احساس خوبي دارند. بنابراين تا مي توانيد فضاي اطراف محل خواب كودك را از وجود اشياي با رنگهاي تند و براق و درخشان خلوت كنيد. يك محيط ساده و عاري از تنوع زياد، همراه با آرامش، مي تواند بهترين موقعيت براي خواب كودك باشد.
5 - نه تنها احساس آرامش و راحتي، بلكه احساس  ناامني نيز به كودك انتقال مي يابد.

 سعي نكنيد در هنگام خواب تندتند به بچه سر بزنيد. اين كار سبب مزاحمت براي كودك مي شود و او فكر مي كند كه شما از دستش ناراحت يا عصباني هستيد و در نتيجه مرتب از خواب بيدار مي شود.

6 - دما و رطوبت اتاق نقش مهمي در خوب خوابيدن دارند.

در زمستان ها اتاق خواب بچه ها را بيش از حد گرم و هواي آن را خيلي خشك نكنيد. چند ساعت قبل از خواب، شوفاژ يا بخاري را خاموش و هواي اتاق را
تهويه كنيد. دماي اتاق در طول زمان خواب نبايد از
18درجه سانتيگراد تجاوز كند. در طول شب نيز به اندازه كافي به فكر تهويه هواي اتاق باشيد. گوشه پنجره يا در اتاق را باز بگذاريد كه هميشه هواي
تازه در داخل جريان داشته باشد.همچنين در مواقع فوري قرار دادن دستمال مرطوبي روي شوفاژ يا كتري آب روي بخاري نيز به ازبين بردن سريع خشكي هوا كمك مي كند.
7 - كودك را حتماً در رختخواب خودش بخوابانيد.

 در مواردي كه بچه مريض مي شود يا به خاطر يك كابوس ترسناك نيمه شب از خواب مي پرد و ديگر خوابش نمي بَرد مي توانيد او را استثنائاً پيش خودتان بخوابانيد.
8 - تغذيه سالم مي تواند تأثير بسزايي در خواب راحت او داشته باشد.

كمبود آهن در بدن مي تواند در بدخوابي كودك مؤثر باشد .از آنجايي كه كودك در سنين رشد قرار دارد برنامه غذايي فرزندتان را بايد طوري تنظيم كنيد كه ويتامين ها و مواد معدني به ميزان كافي در آن موجود باشد. براي اين منظور مي توانيد از گوشت، سبزي، ميوه يا حبوباتي چون نخود و لوبيا كه سرشار از آهن هستند استفاده كنيد. اما گوشت و ماهي بهتر است، چون آهن موجود در آن سريع تر و آسان تر جذب بدن مي شود.
9 - هنگام نزديك شدن وقت خواب، به آرامي به كودك
بگوييد بازي ديگر بس است و بايد زودتر به رختخوابش
برود.

سپس دستش را بگيريد و او را در مسواك زدن، پوشيدن لباس خواب، شب بخير گفتن به اعضاي خانواده و عروسك ش همراهي كنيد. و در نهايت، قبل از خواب برايش قصه بگوييد.
10 - نگاه مثبت به روزي كه در پيش است، تأثير  بسزايي در خوب خوابيدن دارد.

نوزادان گريه مي كنند و هيچ راهي براي خلاصي از گريه آنها وجود ندارد. از آنجا كه نوزاد نمي تواند حرف بزند، گريه او ممكن است براي والدينش نگران كننده باشد و از خود بپرسند "از كجا بفهميم مشكلش چيست؟" فهميدن علت گريه نوزاد ممكن است در آغاز دشوار باشد ولي بايد توجه داشت كه قسمت بزرگي از بچه بزرگ كردن آزمون و خطاست و والدين خيلي زود ياد خواهند گرفت كه چگونه نياز هاي كودك خود را پيش بيني كنند. دلايل زير شايع ترين دلايل گريه نوزاد هستند و نوزاد با گريه خود در واقع مي خواهد مشكلش را به شما بفهماند:
چرا كودكتان گريه مي كند
من گرسنه ام
وقتي ياد بگيريد كه نشانه هاي گرسنه بودن كودك خود (مثل نق نق كردن، سر و صدا راه انداختن و دنبال پستان مادر گشتن هنگامي كه او را در آغوش مي گيريد) را بشناسيد مشكلاتتان در سير كردن او قبل از اينكه گريه كند كمتر مي شود. وقتي كودكتان گريه مي كند اول مطمئن شويد كه گرسنه نيست. شير دادن ممكن است سبب قطع گريه كودك نشود ولي اگر مي خواهد همچنان شير بخورد بگذاريد به خوردن ادامه دهد . بعضي اوقات شيرخواران حتي بعد از اينكه شروع به شير خوردن مي كنند به گريه كردن ادامه مي دهند اما شما به شير دادن ادامه دهيد چون هنگاميكه معده اش پر شود از گريه كردن دست بر مي دارد.
پوشكم را عوض كنيد
بعضي كودكان به مجرد اينكه به تعويض پوشك نياز داشته باشند سر و صدايشان در مي آيد اما بعضي ديگر اينطور نيستند. در هر صورت اين هم يكي از دلايل گريه كردن كودك است و خوشبختانه هم فهميدن آن راحت است و هم حل كردن آن.
سردم است؛ گرمم است
كودكان شير خوار دوست دارند لباس زياد و گرم داشته باشند. (بعنوان قاعده هر چند تا كه خودتان لباس پوشيده ايد و از نظر دما احساس راحتي مي كنيد بايد يك لايه بيشتر به كودك شيرخوارتان بپوشانيد.) بنابراين گريه كودك ممكن است به اين علت باشد كه سردش شده است (مثلاً موقعيكه كودك لخت است و شما در حال عوض كردن او هستيد). بهتر است ياد بگيريد كه چطور كودكتان را سريعتر و قبل از اينكه سردش شود عوض كنيد. توجه كنيد كه كودك را زيادي نپوشانيد چون احتمال گريه كردن كودك وقتي كه گرمش است در مقايسه با وقتي كه سردش است كمتر است (اگر هم گريه كند خفيف تر است).
مرا در آغوش بگيريد
كودكان شير خوار آغوش و نوازش زيادي نياز دارند. آنها دوست دارند صورت والدين خود را ببينند، صدايشان را بشنوند، به صداي قلبشان گوش كنند، و حتي مي توانند بوي منحصر بفردشان (بخصوص شير مادر را) تشخيص دهند. بعد از شير خوردن، آروغ زدن و عوض شدن دوست دارند كه شما آنها را در آغوش بگيريد. ممكن است شما فكر كنيد كه با اين كار داريد كودكتان را "لوس" با مي آوريد ولي نگران نباشيد؛ اين مسئله در چند ماه اول زندگي اصلاً مطرح نيست. البته كودكان از نظر اينكه چقدر بخواهند كه شما آنها را در آغوش بگيريد با هم فرق دارند. بعضي از كودكان توجه زيادي را مي طلبند و در مقابل بعضي ديگر مي توانند مدت زيادي آرام بنشينند. اگر كودكتان توجه شما را مي خواهد او را در آغوش بگيريد و يا در كنار خود بگذاريد.
ديگه بسه!تنهام بزارین
هر چند كودكان شير خوار به توجه زيادي نياز دارند ولي ممكن است دچار "تحريك بيش از حد" نيز بشوند. گاهي كودك بعد از گذراندن يك روز تعطيل در ميان افراد خانواده و بستگان و يا در انتهاي هر روز ظاهراً بدون دليل و بيش از حد طبيعي گريه مي كند. فيلتر كردن تمامي تحريك هاي محيطي (شامل نور، صدا، بغل به بغل شدن) معمولاً براي نوزادان آسان نيست و اين مي تواند سبب خستگي آنها بدليل فعاليت زياد شود. در اين شرايط نوزاد با گريه كردن خود در واقع مي گويد "ديگه بسه!". اين مسئله معمولاً وقتي رخ مي دهد كه كودك خسته است. سعي كنيد كودكتان را به جايي آرام و ساكت ببريد و بعد ببنيد مي توانيد او را بخوابانيد يا نه.
حالم خوب نيست
اگر تازه به كودك خود شير داده ايد و مي دانيد كه راحت هم هست (گاهي كودك ممكن است بخاطر يك مسئله خيلي كوچك و پيش پا افتاده نظير گير كردن يك تار مو دور انگشت پايش و يا تماس مارك لباس با پوستش احساس ناراحتي كند) ولي كودك همچنان گريه مي كند درجه حرارتش را اندازه بگيريد تا مطمئن شويد مريض نيست. گريه ناشي از بيماري معمولاً با گريه ناشي از گرسنگي فرق مي كند و شما خيلي زود اين را مي فهميد.
هيچكدام از موارد بالا
بعضي اوقات دست آخر هم نمي فهميد چرا كودكتان گريه مي كند. بعضي اوقات كودكان گريه مي كنند و بسادگي نمي شود آرامشان كرد. اين گريه كردن ممكن است از چند دقيقه گريه شديد تا كوليك كامل طول بكشد. كوليك عبارتست از گريه غير قابل تسكين بمدت 3 ساعت در روز و حداقل 3 روز در هفته. حتي اگر كودك سه ساعت هم گريه نكند باز هم تحمل اين وضعيت براي والدين سخت است. در صورتيكه علت گريه كودك دلايل بالا نبود راه هاي زير را امتحان كنيد.
علت گريه كودكم را نمي دانم. چكار بايد بكنم؟
كودك را بپوشانيد و در آغوش بگيريد
نوزادان دوست دارند همان احساس گرما و امنيت درون رحم را تجربه كنند. پس كودكتان را قنداق كنيد و سرش را روي شانه تان بگذاريد. توجه داشته باشيد كه قنداق كردن و در آغوش گرفتن ممكن است براي بعضي كودكان ايجاد محدوديت فيزيكي كند. ممكن است اين كودكان به پستانك يا تكان تكان دادن بهتر جواب دهند.
استفاده از ريتم
نوزاد عادت به شنيدن صداي قلب مادر دارد و يكي از دلايلي هم كه دوست دارد در آغوش و نزديك مادر باشد همين است. ولي به جاي آن مي توانيد براي كودكتان موزيك ملايم بگذاريد و يا برايش لالايي بخوانيد و يا فقط او را كنار يك صداي يكنواخت مثل صداي هواكش قرار دهيد.
تكان تكان دادن
گاهي تنها تكان تكان دادن كودك و راه رفتن مي تواند او را آرام كند. بعضي اوقات هم مي توانيد او را در گهواره و يا Rocking chair بگذاريد و تكان دهيد. گردش با اتومبيل هم مي تواند در اين مواقع كمك كننده باشد.
ماليدن شكم
مالدين پشت يا شكم نوزاد يكي از آرام بخش ترين كارهايي است كه مي توانيد بكنيد بويژه اگر گريه كودك ناشي از گاز روده ها باشد كه در بعضي كودكان كوليكي ديده مي شود.
مكيدن
حتي موقعي كه كودك گرسنه نيست، مكيدن به آرام شدن ضربان قلب كودك، شل شدن معده، و كاهش دست و پا زدن او كمك مي كند. در اين مواقع پستانك بسيار كمك كننده است.
مواظب خودتان هم باشيد
هيچ كودكي تا حالا از گريه كردن نمرده است! ولي گريه كودك مي تواند استرس زيادي به پدر و مادر جديد وارد كند. شما در اين مدت بسيار بي خوابي كشيده ايد و ممكن است ندانيد چكار كنيد. مادران به اندازه كافي به دليل تغييرات هورموني دچار هيجانات هستند. پدران هم ممكن است ندانند كه چه نقشي مي توانند در مراقبت از كودكشان ايفا كنند و اينكه تمام توجه همسرشان به كودك نورسيده است خود استرسي براي آنهاست. حالا كودكي را هم كه در حال گريه كردن است به اين دو نفر اضافه كنيد تا ببينيد كه چگونه بسياري از والدين سرشار از احساس بي كفايتي مي شوند. اگر مطمئنيد كه نياز هاي كودكتان را پاسخ گفته ايد و سعي كرده ايد كه آرامش كنيد ولي همچنان گريه مي كند زمان آن است كه كمي هم به خودتان برسيد تا از پا نيفتيد:
• كودكتان را روي تخت بگذاريد و بگذاريد مدتي گريه كند (نترسيد هيچ اتفاقي نمي افتد!)
• از دوستان و بستگانتان راهنمايي بگيريد (حضور مادر بزرگ ها در اين مواقع واقعاً نعمتي است!)
• كمي استراحت كنيد و بگذاريد فرد ديگري از كودك مراقبت كند.
• نفس عميق بكشيد.
• با خودتان تكرار كنيد: "كودك من مشكلي ندارد و گريه صدمه اي به او نمي زند. مشكلش فقط اين است كه نمي تواند بگويد چه مي خواهد."
خوشبختانه كودكان (و والدينشان) بسيار انعطاف پذيرند و حتي بدترين شرايط را نيز بالاخره از سر مي گذرانند. معمولاً از 8 تا 12 ماهگي به بعد كودك بهتر مي تواند خودش را آرام كند و بسياري از اين گريه ها ديگر اتفاق نمي افتد.

وظيفه بند ناف چيست؟
جنين در داخل رحم مواد غذايي و اكسيژن لازم را طريق جفت كه به ديواره داخلي رحم مادر متصل است دريافت مي كند. جفت از طريق بند ناف به شكم جنين متصل مي شود. پس از تولد، بند ناف با گيره اي بسته شده و از نزديك بدن نوزاد قطع مي شود و به اين ترتيب تكه اي از آن متصل به ناف كودك باقي مي ماند كه به مرور مي افتد.
افتادن بند ناف چقدر طول مي كشد؟
بند ناف معمولاً ظرف 10 تا 21 روز خشك شده و مي افتد و جاي آن بصورت زخمي باقي مي ماند كه ظرف چند روز خوب مي شود.
آيا بند نافي كه هنوز نيفتاده است نياز به مراقبت خاصي دارد؟
مهمترين مسئله در نگهداري بند ناف قبل از افتادن آن، جلوگيري از عفونت است.
بند ناف را بايد خشك و تميز نگه داشت. در هنگام تعويض پوشك لبه بالاي آن بايد زير بند ناف تا كرد تا بند ناف در معرض هوا قرار داشته باشد و با ادرار تماس پيدا نكند. زمانيكه بند ناف مي افتد ممكن است پوشك كمي خوني شود كه طبيعي است. از حمام كردن نوزاد در وان تا قبل از افتادن بند ناف بايد خودداري كرد.
در هواي گرم به نوزاد بايد فقط پوشك و يك تي شرت گشاد پوشاند تا جريان هوا زير لباسش برقرار بوده و بند ناف سريعتر خشك شود. از پوشاندن لباس هاي زير دكمه دار تا زمانيكه بند ناف بيفتد بايد خودداري كرد. هيچگاه سعي نكنيد بند ناف را با دست بكنيد حتي اگر خيلي شل شده باشد و تنها اتصال آن رشته اي نازك باشد.
گاهي بعد از افتادن بند ناف توده گوشتي كوچكي باقي مي ماند كه ممكن است خودش از بين برود و يا نياز به درمان داشته باشد. اين توده ها كه "گرانولوم نافي" خوانده مي شوند مشكلي جدي نبوده و در داخل آنها عصب وجود ندارد بنابراين در صورتيكه نياز به درمان داشته باشند درمان آنها دردناك نخواهد بود.
در اتاق زايمان، متخصص زنان يا ماما براي جلوگيري از عفونت، بند ناف را پس از قطع كردن با مواد ضد عفوني كننده تميز مي كند. سال ها توصيه بر اين بود كه براي تميز كردن بند ناف در روزهاي بعد در خانه، از پنبه يا گاز آغشته به الكل يك يا دو بار در روز استفاده شود. بسياري از متخصصين كودكان هنوز هم به اين روش اعتقاد دارند ولي امروزه بعضي ديگر معتقدند كه بهتر است بند ناف را رها كرد تا خودش خشك شود و بيفتد. دليل اين اعتقاد جديد نتايج مطالعه اي كه در سال 1998 در كاناداد انجام شد. در اين مطالعه چنين نتيجه گيري شد كه ترميم بند ناف هايي كه به حال خود رها مي شوند 8 روز طول مي كشد در صورتيكه اين زمان براي بند ناف هايي كه با الكل تميز شده بودند 10 روز بود. (در هيچيك از 1800 نوزادي كه اين مطالعه بر روي آنها انجام شده بود عفونت ديده نشد.)
يكي از دلايلي كه بعضي متخصصين كودكان هنوز هم روش تميز كردن با الكل را توصيه مي كنند اين است كه بند ناف هايي كه با الكل تميز نمي شوند گاهي ترشحات و بوي بد دارند. از سوي ديگر بسياري از اين متخصصين معتقدند كه اختلاف دو روز در زمان ترميم، اختلاف چندان قابل توجهي نيست.
علائم عفونت بند ناف
در صورتيكه هر يك از علائم زير را مشاهده كرديد به پزشك مراجعه كنيد:
• تب يا بد حال بودن نوزاد
• تورم يا قرمزي ناف يا اطراف آن
• وجود چرك

 حرارت اتاق نوزاد را بين 18تا20 درجه بيشتر نباشد ، نوزاد را در سرما قرار ندهيد و بيش از اندازه نيز نپوشانيد . لباس نوزاد بايستي سبك و گشاد و راحت باشد . از قنداق كردن نوزاد كه يك عمل غيربهداشتي و زيان آور است بپرهيزيد و از قنداق كردن نوزاد حتي بمدت كوتاه خودداري كنيد

حمام كردن روزانه نوزاد با داشتن بند ناف نه تنها اشكالي ندارد بلكه مفيد است . از بدو تولد نوزاد بايستي حداقل يك روز در ميان حمام داده شود و تمام بدن نوزاد را با آب و صابون و يا شامپوي مناسب شستشو داد . حمام دادن نوزاد بهيچوجه اثر سوء روي ناف نوزاد و محل ختنه نداشته بلكه شستشوي ناف با آب و صابون از بروز عفونت جلوگيري مي نمايد.

حتما ناف نوزاد را با الكل يده پانسمان و با كاز استريل بپوشانيد . روزي جند بار ناف نوزاد را با الكل و يا بتادين تميز نمائيد و پس از افتادن ناف ، محل بندناف را با الكل و يا بتادين تميز كنيد
به هيچ وجه به چشم نوزاد دست نزنيد ، اگر ترشحي نشان مي دهد به پزشك مراجعه كنيد
در موقع گرفتگي بيني به هيچ وجه از شير و سنجاق استفاده نكنيد ، كمي سرم فيزيولوزيك ، نرمال سالين ، داخل بيني او بچكانيد

براي جلوگيري از سوختگي پاي نوزاد نخاطر ادرا و مدفوع او را زود به زود عوض نمايي و در صورت ابتلا از پودر استفاده نكنيد ، پاي نوزاد را با آب و صابون بشوئيد و خشك كنيد سپس با پماد آ+د چرب نمائيد

هر گريه نوزاد بخاطر گرسنگي نيست ، در صورت تداوم گريه حتما به پزشك مراجعه كنيد .
وجود ترشحات بيرنگ يا خون آلوده در قسمت تناسلي نوزاد دختر طبيعي است
در صورت مشاهده مواردي نظير : زردي ، اسهال ، بيحالي ، بدنفس كشيدن و استفارغ مكرر ، خوب شير نخوردن ، تب ، سرفه ، جوشهاي چركي ، ترشح از ناف و تشنج و حركات غيرطبيعي در نوزاد هر چه سريعتر به پزشك و يا مركز بهداشتي مراجعه كنيد
زردي در نوزادان موجب ضايعات جبران ناپذير سلول مغزي و عقب ماندگي عقلاني مي شود . در هفته هاي اول تولد بايستي دقيقا مراقب زردي در نوزاد بود . شروع زردي بيشتر در سفيدي چشم كودك بروز مي كند و در تنه گسترش پيدا مي كند ، بمجرد مشاهده زردي بدون فوت وقت در هر زمان از شبانه روز مراجعه نمايد . اين مسئله اورژانس و فوريت دارد . هرچه زردي زودتر تشخيص داده شود درمان سبكتر و راحتتر است . در موارد خفيف شايد نياز به بستري و قرار گرفتن در زير نور مخصوص باشد و در موارد شديد تعويض خون حتما بايد انجام گيرد . از بكار بردن پيشنهاد اطرافيان در مورد استفاده از شيرخشت و يا نور مهتابي و ...و نظاير آن خودداري كنيد . بكار بردن اين روشها به قيمت سلامت نوزاد تمام مي شود


توجه داشته باشيد كه نوزاداني كه با شير مادر تغذيه ميشوند دفعات اجابت مزاجشان بيشتر است ولي حجم مدفوع آنها كم ، رنگ آن زرد و احيانا كف آلود و گاهي سبز است ، آن را با اسهال اشتباه نكنيد
خوردن مايعات زياد توسط مادر و مك زدن پستان مادر بوسيله نوزاد شير را زياد مي كند و ناراحتي عصبي موجب كم شدن شير مادر ميشود . قرص ضدحاملگي اثر سوء بر روي شير مادر دارد .
در موقع شير دادن بهداشت شخصي را رعايت كنيد قبل از شير دادن دستها را بايستي با آب و صابون و نوك سينه ها را با آب ولرم تميز كرد

از بوسيدن زياد نوزاد به خصوص توسط ملاقات كنندگان جدا خودداري كنيد . ملاقات افراد متعدد كه اغلب ناقل ميكروبهاي مختلف مي باشند با نوزاد خطر انتقال عفونت را در بر دارد

دود سيگار براي همه كس مضر است و براي شيرخوار خطرناكتر است ، به هيچ وجه اجازه ندهيد در جايي كه كودكان هستند سيگار كشيده شود.

مشاوره پزشكي با پزشك كودكان دو بار در ماه اول و سپس ماهي يكبار توصيه مي شود. شيرخوار بايستي در فواصل معين براي معاينه ، بررسي رشد و تكامل ، دريافت دستورات تغذيه و واكسيناسيون بموقع به متخصص اطفال مراجعه نماييد . در شش ماه اول هر ماه يك بار ، در شش ماه دوم هر دو ماه يكبار ، در سال دوم هر سه تا چهار ماه يكبار و بعد از دو سال هر شش ماه يكبار
از بكار بستن توصيه هاي افراد غيرمتخصص و اطرافيان غيرپزشك در مورد نوزاد جدا خودداري كنيد

واكسن ها را بطور منطم انجام دهيد برنامه واكسيناسيون را بخوانيد . توصيه مي شود كه واكسيناسيون كودك در يك محل واحد انجام شود .

شيرخوراني كه از پستان مادر تغذيه مي شوند ، غريزه مكيدن آنان ارضاء ميشود و معمولا تمايلي به مكيدن پستانك و يا انگشت خود ندارند ، لذا عدم استفاده از پستانك ارجح است ولي چنانچه شيرخوار شروع بمكيدن انگشت خود نمود بهتر است به وي پستانك داده شود تا عادت به مكيدن انگشت پيدا نكند

از روز پانزدهم بعد از تولد روزانه 6تا10 قطره مولتي ويتامين در يك قاشق آب جوشيده خنك شده به نوزاد داده مي شود

در صورتيكه شيرخوار از شير مادر استفاده مي كند نيازي به نوشيدن آب اضافي ندارد چنانچه بعلت گرمي محيط شيرخوار نياز به آب اضافي داشته باشد ميتوان آب جوشيده خنك شده بدون قند به شيرخوار داد . تا يكسالگي بايستي از آب جوشيده خنك شده استفاده شود

از تجويز آب قند زياد يا داروهاي خانگي مثل ترنجبين يا شيرخشت و غيره به نوزاد بايستي خوداري شود

بهانه گیری  های کودکان

وقتي كودك خردسال شما شروع به بهانه‌گيري و نق‌زدن مي‌كند، مي‌دانيد در آن زمان چه رفتاري بايد پيش بگيريد يا اين كه كلافه و مستاصل مي‌شويد و در نهايت از روش تنبيه استفاده مي‌كنيد.
آنچه مسلم است تربيت كودكان كار دشواري است. در مواقعي كه كودك براي به دست آوردن خواسته خود شروع به بهانه‌گيري مي‌كند و از روش پرخاشگري استفاده مي‌كند؛ والدين حتي آنهايي كه به خود اطمينان دارند در برابر رفتار كودك خود مايوس و دلسرد مي‌شوند و نمي‌دانند كه چه روش و كلماتي مناسب است تا بدين وسيله كودك خود را آرام كنند.
در جستجوي علت‌

بهانه‌گيري معمولا در بين خردسالان بويژه قبل از اين كه بتوانند بخوبي صحبت كنند رايج است؛ اين كار يكي از معدود راه‌هايي است كه توسط آن مي‌توانند نارضايتي و خشم خود را از آنچه كه نمي‌توانند به دست آورند ابراز كنند. اينجاست كه والدين بايد به دنبال علت بهانه‌گيري كودك خود بروند.

يكي از علل بهانه‌گيري بدخوابي يا كم‌خوابي كودكان است؛ احتياج به خواب در انسان‌ها در سنين مختلف متفاوت است؛ به عنوان مثال به طور متوسط يك كودك 12 ساله به 9 ساعت خواب و يك كودك 4 ساله به يازده و نيم ساعت خواب احتياج دارد. لذا كودكي كه شب‌ها با آرامش و به حد كافي خوابيده، روز بعد به‌موقع از خواب بيدار مي‌شود و اگر به حد كافي نخوابد صبح روز بعد علت كافي نبودن مقدار خواب، بهانه‌گير و كج‌رفتار مي‌شود و كمتر شاد به نظر مي‌رسد و انرژي كمتري دارد. در بچه‌هاي بزرگ‌تر به اندازه نبودن خواب شب آنها را خسته، كند و حساس مي‌كند و نمي‌توانند روي درس تمركز كنند.

برخورد با كودك بهانه‌گير  www.zibaweb.com

وقتي كودك شروع به بهانه‌گيري و نق‌‌نق زدن مي‌كند، بايد والدين از او بخواهند كه به صورت‌هاي مختلف ابتدا در گوش، بعد به آهستگي و سپس خيلي بلند چيزي را كه مي‌گويد تكرار نمايد. اين روش درست مثل يك بازي توجه او را جلب خواهد كرد و بهانه‌گيري را فراموش مي‌كند. در مورد كودك دبستاني نيز مي‌توان از چند روش استفاده كرد؛ به محض اين كه شروع به بهانه‌گيري كرد والدين بايد حرف او را قطع كنند و به آرامي بگويند: داري نق مي‌زني و بهانه‌گيري مي‌كني، بهتر است آرام صحبت كني تا من گوش كنم اگر گوش نداد مي‌توان او را تشويق كرد كه مثلا بدون نق زدن او را بيشتر دوست داريد. اگر هم والدين در اين مواقع عصباني مي‌شوند بايد بر عصبانيت خود غلبه كنند؛ چرا كه والدين با مهار عصبانيت خود مي‌توانند ارتباط بهتري با فرزندان برقرار كنند.

يكي از شيوه‌هاي بهانه‌گيري پرخاشگري است؛ روش موثر براي از بين بردن پرخاشگري آن است كه از ابتدا آن را مهار كنيد. وقتي كه در مقابل پرخاشگري كودك خود با خشم و عصبانيت عكس‌‌العمل نشان دهيد، به طور غيرمستقيم به او مي‌آموزيد كه عصبانيت وسيله كارسازي براي دست يافتن به اهداف است. در عوض مي‌توانيد بگوييد: وقتي از گريه كردن دست برداشتي در مورد آن با هم صحبت مي‌كنيم و راه‌حلي مي‌يابيم و به اتاق ديگري برويد. اگر فرزند شما خيلي كوچك است و نمي‌توانيد او را تنها بگذاريد، پيش او بمانيد اگر به طرف شما آمد او را بغل كنيد ولي تا وقتي كه آرام نشده چيزي را كه مي‌خواهد به او ندهيد. خود را به كار ديگري مشغول كنيد به عنوان مثال مطالعه كنيد با اين كار به او مي‌فهمانيد كه تا آرام نشود نمي‌تواند توجه شما را جلب كند. اغلب پرخاشگري‌هاي بچه‌ها، اگر مخاطب موردنظر حضور نداشته باشد زودتر متوقف مي‌شود. در صورتي كه كودك شما در يك مكان عمومي شروع به بدخلقي و پرخاشگري كرد بدون توجه به نگاه‌هاي مردم او را به گوشه‌اي خلوت ببريد و منتظر شويد تا آرام شود. به او بگوييد، اينجا پيش تو مي‌مانم تا وقتي كه آرام شوي و باهم صحبت كنيم. اگر بعد از سه يا چهار دقيقه بازهم به فرياد و گريه خود ادامه داد او را برداريد و از آن مكان خارج شويد.

در نظر داشته باشيد هرگاه فرزندتان واضح و محكم صحبت مي‌كند، مي‌بيند شما به او گوش مي‌دهيد و تحسينش مي‌كنيد با اين عمل ياد مي‌گيرد كه اگر بدون بهانه‌گيري چيزي بخواهد، زودتر آن را به دست خواهد آورد.

بهانه‌گيري بر سر غذا

گاهي بچه‌ها از خوردن برخي غذاها امتناع مي‌كنند. لازم نيست آن غذا خيلي عجيب و غريب باشد تا بچه‌ها از آن بدشان بيايد. اين حق طبيعي كودكان است و اجبار كودك به خوردن غذايي كه دوست ندارد، كاري نادرست است.
بهانه‌گيري درباره غذا نشانه‌هايي دارد كه بد نيست والدين آن را بشناسند؛ اين نوع بهانه‌گيري پايان‌ناپذير است و فهرست غذاهايي كه كودك بهانه‌گير دوست ندارد و نمي‌خورد بتدريج زياد خواهد شد تا جايي كه به عنوان مثال، فقط نان و مربا مي‌خورد. اين بهانه‌گيري حتي ممكن است به بشقاب غذا، رنگ ليوان و غيره نيز سرايت كند. درواقع كودك بهانه‌گير سعي دارد از غذا به عنوان ابزاري براي تسلط بر والدين استفاده كند.

راه‌حل‌

اگرفرزندتان ناگهان علاقه‌اش را به غذايي از دست مي‌دهد و از خوردن آن امتناع دارد به اين موضوع توجهي نكنيد. اجازه دهيد آنچه دوست دارد بخورد و آنچه را نمي‌خواهد نخورد و پس از اتمام زمان غذا خوردن، ظرف غذايش را بدون هيچ اشاره و اهميتي برداريد. اگر مشخص كرد كه من از لوبيا بدم مي‌آيد حساسيت نشان ندهيد و چند روز بعد دوباره لوبيا در غذا بريزيد. احتمالا غذايش را مي‌خورد چون مي‌داند علاقه نداشتن او توجه كسي را جلب نكرده و بايد به دنبال راهي ديگر براي جلب توجه باشد.

وقتي كودك به‌خوبي غذا مي‌خورد، از او تعريف و تمجيد كنيد. اگر اصرار داريد كه بچه به خاطر شما يا پدرش سه قاشق بيشتر بخورد، بايد آن سه قاشق را ميل كند و هيچ تخفيفي قايل نشويد.

هرگاه متوجه شديد دليل علاقه نداشتن به غذاي خاص، طعم و مزه غذا نيست و تنها احساس نامطلوب غذا در زبان و دهان است، شيوه تهيه را عوض كنيد. براي مثال، اغلب كودكان به هويج خام بيشتر از پخته علاقه‌مندند و يا سيب‌زميني سرخ كرده را به آب‌پز، ترجيح مي‌دهند. نوعي را كه دوست دارد، براي او تهيه كنيد.

هيچ‌گاه چند نوع خوراكي را به كودك پيشنهاد ندهيد تا از ميان آنها يكي را برگزيند، زيرا اين كار برايتان دردسرساز است. تا حد امكان براي اعضاي خانواده يك نوع غذا بپزيد. او بايد بداند، خانه رستوران نيست وگرنه پيام نادرستي از غذا خوردن دريافت مي‌كند. www.zibaweb.com

اگر فرزندتان غذايش را نمي‌خورد، او را تا اتمام غذا سر سفره يا ميز ننشانيد و بهتر است با او سازش كنيد، يعني بگوييد:

«3 قاشق از غذايت را بخور، بعد مي‌تواني بروي.» كوتاه نياييد و سه قاشق را جدي بگيريد.

نگران نباشيد و باور كنيد فرزند شما با يك وعده غذا نخوردن از گرسنگي نمي‌ميرد و يا سوءتغذيه نمي‌گيرد. پس باقيمانده غذايش را نخوريد و يا به او شكلات و بيسكويت ندهيد، چون بايد بداند اگر غذايش را نخورد، چيز ديگري به جاي غذا به وي داده نخواهد شد.

از نخستين روزهاي تولد نوزاد، اطرافيان و خصوصا پدر و مادر منتظر شكوفاشدن لبخند نوگل زيبا هستند. اما بهتر است خيلي بي صبر نباشيد؛ چرا كه از پنجمين هفته است كه نوزاد با خنديدن توجه شما را به خود جلب مي كند. علاوه بر شور و شعفي كه ايجاد مي شود، لبخندهاي نوزاد در واقع زبان ارتباط او با ديگران است.
به نظر مي رسد كه نوزاد از 3 يا 4 هفتگي، با شيفتگي به سخنان مادر گوش مي دهد، خيره خيره به او نگاه مي كند، دهانش را باز و بسته مي كند و گويا علاقمند است كه با او هم صحبت شود. با شنيدن كلام و آواز مادر، او هم براي سخن گفتن تقلامي كند و آغون آغون مي كند.
از شش هفتگي، وقتي به كارهاي كودك رسيدگي مي شود، او هم لبخند مي زند. اين خنده هاي واقعي با افزايش نگاه و بيان آواها، دو برابر مي شود. در واقع خنده هاي كودك به اين دليل واقعي گفته مي شود كه با «لبخندهاي فرشته گونه» كه نمايانگر انگيزش هاي دروني نوزاد است و معمولازماني كه چشمانش بسته است ديده مي شود، فرق دارد. گفته مي شود كه نيمي از بچه هايي كه به موقع دنيا آمده اند، بين يك تا دو ماهگي به محرك هاي اطراف با لبخند پاسخ مي دهند. لبخندها با ديدن، تماس بدني و احساس تنفس مادر بروز مي كند.
خنده هاي كودك نمايانگر يك سري احساسات از خوشحالي تا نگراني، سلام تا تشكر و ... است. در اين مرحله، رفتارهاي مادر مي تواند تاثيرگذار و تغيير دهنده باشد و مادر خود را با برداشت هاي خاصي كه از كودك خود دارد، وفق مي دهد. به عنوان مثال صداي بلند و تيز، آرام مي شود و حركات صورت جاي خود را به حالاتي پايدارتر مي دهد. در نتيجه كودك نيز رفتار و عكس العمل خود در نگاه كردن، حركات سر و... را تغيير مي دهد.

«سكسكه براي كودك مفيد است»، شايد شما هم اين جمله را شنيده باشيد و ممكن است كه واقعا درست باشد. به هر حال، سكسكه حالتي جزئي و بدون درد و عارضه است.
سكسكه به خاطر ورود هوا به معده كودك، در هنگام شيرخوردن به وجود مي آيد. انبساط ناگهاني معده به خاطر حجم زياد هوا، موجب انقباض ديافراگم مي شود و سكسكه را در پي دارد.
اين حالت در نوزادن زياد ديده مي شود و احتمالابه خاطر اين است كه پرده ديافراگم، هنوز به طور كامل رشد نكرده است. اما خود به خود و عموما در دو ماهگي كاهش مي يابد.
شايد اين حالت براي بدن كوچك نوزاد، حالتي عجيب و سخت باشد، اما در واقع اين انقباضات، همراه درد نيست، مشكلي براي او به وجود نمي آورد و باعث گريه اش نمي شود. همچنين بد نيست بدانيد كه كودك در دوران جنيني نيز سكسكه مي كند و اين حالت چندان برايش عجيب نيست، با اين تفاوت كه سكسكه جنين به خاطر هوا نيست، بلكه مايع آمنيون، موجب سكسكه مي شود.
بين سكسكه، باد گلو و سريع شيرخوردن نوزاد هيچ رابطه اي وجود ندارد، زيرا سكسكه اصلابه مشكلات گوارشي بستگي ندارد .
در مواقع سكسكه كودك چه كنيم؟
هيچ كار خاصي لازم نيست انجام دهيد، فقط آرامش خود را حفظ كنيد تا سكسكه برطرف شود. اگر سكسكه طول كشيد، كودك را چند دقيقه به شكم صاف بخوابانيد. همچنين مي توانيد مقداري آب به او بدهيد. توجه داشته باشيد كه اگر كودك در حال سكسكه كردن است، بازهم مي توانيد با خيال راحت او را بخوابانيد.
در هر صورت سكسكه بعد از چند دقيقه متوقف مي شود. پس صبور باشيد!